Kamholz (nd a): Moor
Search entries
| Headword | IPA | Glosses | |
|---|---|---|---|
| 'à | ʔa˨˦ | vi. ‘go up’ (eng); ‘naik’ (ind) | |
| -'a | -ʔa | pron.inal. ‘1sg’ (eng) | |
| 'a'ù | ʔaʔu˨˦ | vt. ‘pound’ (eng); ‘tumbuk’ (ind) | |
| 'a'urì | ʔaʔuɾi˨˦ | vt. ‘chase’ (eng); ‘kejar’ (ind) | |
| 'ahòri | ʔaho˨˦ɾi˧ | vi. ‘become pulled out’ (eng); ‘tercabut’ (ind) | |
| 'ahori'á | ʔahoɾiʔa˦˨ | vi. ‘rise’ (eng); ‘timbul’ (ind) | |
| 'ahurì | ʔahuɾi˨˦ | vt. ‘hug’ (eng); ‘peluk’ (ind) | |
| 'áma | ʔa˦˨ma | vi. ‘come up’ (eng); ‘naik datang’ (ind) | |
| 'anáma | ʔana˦˨ma | vi. ‘anchor’ (eng); ‘berlabuh’ (ind) | |
| 'anamî | ʔana˥˧mi˥ | vt. ‘grow’ (eng); ‘tanam’ (ind) | |
| 'anî | ʔa˥˧ni˥ | vt. ‘press’ (eng); ‘tekan’ (ind) | |
| 'ànita | ʔa˨˦ni˧ta | vi. ‘cry’ (eng); ‘menangis’ (ind) | |
| 'arà | ʔaɾa˨˦ | vt. ‘strike’ (eng); ‘tokok’ (ind) | |
| 'arerà | ʔaɾeɾa˨˦ | vt. ‘forget’ (eng); ‘lupa’ (ind) | |
| 'atirà | ʔatiɾa˨˦ | vi. ‘enter’ (eng); ‘masuk’ (ind) | |
| 'atù | ʔatu˨˦ | 1. vi. ‘enter’ (eng); ‘masuk’ (ind) 2. vi. ‘go up and down’ (eng); ‘naik turun’ (ind) | |
| 'ava'unî | ʔaβaʔu˥˧ni˥ | vi. ‘collapse’ (eng); ‘rubuh’ (ind) | |
| 'avarì | ʔaβaɾi˨˦ | vt. ‘order’ (eng); ‘suruh’ (ind) | |
| 'avertà | ʔaβeɾta˨˦ | 1. vt. ‘flip over’ (eng); ‘bolak-balik’ (ind) 2. vt. ‘return’ (eng); ‘kasi kembali, kembali’ (ind) | |
| 'avorì | ʔaβoɾi˨˦ | vt. ‘remove’ (eng); ‘kasi lepas’ (ind) | |
| 'avunì | ʔaβuni˨˦ | vt. ‘bury’ (eng); ‘kubur’ (ind) | |
| 'erà | ʔeɾa˨˦ | vi. ‘go landwards’ (eng); ‘pergi ke darat’ (ind) | |
| 'erà | ʔeɾa˨˦ | vt. ‘separate’ (eng); ‘pisahkan’ (ind) | |
| 'eráma | ʔeɾa˦˨ma | vi. ‘come landwards’ (eng); ‘datang ke darat’ (ind) | |
| 'ivunà | ʔiβuna˨˦ | vt. ‘count’ (eng); ‘hitung’ (ind) | |
| 'ò | ʔo˨˦ | vi. ‘sit’ (eng); ‘duduk’ (ind) | |
| 'ò avenà ará | ʔo˨˦ aβena˨˦ aɾa˦˨ | idiom. ‘pregnant’ (eng); ‘hamil’ (ind) | |
| 'o'úra | ʔoʔu˦˨ɾa | vt. ‘wait for’ (eng); ‘tunggu’ (ind) | |
| 'ohì | ʔohi˨˦ | vt. ‘strike, come down’ (eng); ‘toki, turun’ (ind) | |
| 'onà | ʔona˨˦ | 1. vt. ‘measure’ (eng); ‘ukur’ (ind) 2. vt. ‘imitate’ (eng); ‘tiru’ (ind) | |
| 'oranî | ʔoɾa˥˧ni˥ | vt. ‘swallow’ (eng); ‘telan’ (ind) | |
| 'orì | ʔoɾi˨˦ | vt. ‘fold’ (eng); ‘melipat’ (ind) | |
| 'otî | ʔo˥˧ti˥ | vt. ‘sharpen’ (eng); ‘kasi runcing’ (ind) | |
| 'uà | ʔua˨˦ | vi. ‘stop’ (eng); ‘berhenti’ (ind) | |
| 'undóa | ʔundo˦˨a | vi. ‘cook’ (eng); ‘masak’ (ind) | |
| 'unî | ʔu˥˧ni˥ | 1. vt. ‘burn’ (eng); ‘bakar’ (ind) 2. vt. ‘cook’ (eng); ‘masak’ (ind) 3. vt. ‘shoot’ (eng); ‘tembak’ (ind) | |
| 'urà | ʔuɾa˨˦ | vt. ‘heat’ (eng); ‘kasi panas’ (ind) | |
| 'úra | ʔu˦˨ɾa | vt. ‘wait for’ (eng); ‘tunggu’ (ind) | |
| 'urià | ʔuɾia˨˦ | vi. ‘steer’ (eng); ‘kemudi’ (ind) | |
| -a | -a | obj. ‘2sg’ (eng); ‘kau’ (ind) | |
| á- | a-˦˨ | subj. ‘2sg’ (eng); ‘kau’ (ind) | |
| a anià | a ania˨˦ | 1. vt. ‘imitate’ (eng); ‘tiru’ (ind) 2. vt. ‘remember’ (eng); ‘ingat’ (ind) | |
| a'à | aʔa˨˦ | vt. ‘roast’ (eng); ‘asar’ (ind) | |
| à'a | a˨˦ʔa˧ | n. ‘liver’ (eng); ‘hati’ (ind) | |
| a'ána | aʔa˦˨na | n. ‘pearl’ (eng); ‘mutiara’ (ind) | |
| a'anó | aʔano˦˨ | vi. ‘say’ (eng); ‘bilang’ (ind) | |
| a'ára | aʔa˦˨ɾa | n. ‘smoking platform’ (eng); ‘para-para’ (ind) | |
| a'ára inèijo | aʔa˦˨ɾa inei˨˦dʒo˧ | n. ‘damselfish sp.’ (eng); ‘sejenis ikan’ (ind) | |
| a'arenà | aʔaɾena˨˦ | vt. ‘teach, study’ (eng); ‘ajar, belajar’ (ind) | |
| a'arionî | aʔaɾio˥˧ni˥ | adj. ‘weak’ (eng); ‘lemah’ (ind) | |
| a'avé | aʔaβe˦˨ | 1. vi. ‘say’ (eng); ‘bilang’ (ind) 2. vi. ‘want’ (eng); ‘mau’ (ind) | |
| a'ì | aʔi˨˦ | vt. ‘bite’ (eng); ‘gigit’ (ind) | |
| a'íra | aʔi˦˨ɾa | n. ‘gurney’ (eng); ‘para-para’ (ind) | |
| a'ó | aʔo˦˨ | pron.arg. ‘1pc in’ (eng); ‘kita’ (ind) | |
| á'ó | a˦ʔo˧ | num. ‘four’ (eng); ‘empat’ (ind) | |
| a'oà | aʔoa˨˦ | vt. ‘speak’ (eng); ‘bilang’ (ind) | |
| a'óro | aʔo˦˨ɾo | pron.poss. ‘1pc in Poss’ (eng) | |
| a'urà | aʔuɾa˨˦ | adj. ‘different’ (eng); ‘beda’ (ind) | |
| aagwó | aaɡʷo˦˨ | pron.poss. ‘2sg Poss’ (eng) | |
| aagwó | aaɡʷo˦˨ | n.voc. ‘friend’ (eng); ‘teman’ (ind) | |
| aarú | aaɾu˦˨ | pron.arg. ‘1du in’ (eng); ‘kita dua’ (ind) | |
| abá | aba˦˨ | n. ‘older sibling’ (eng); ‘kakak’ (ind) | |
| áe | ae˦˨ | interj. ‘oh’ (eng); ‘oh’ (ind) | |
| áena | ae˦˨na | n. ‘sand’ (eng); ‘pasir’ (ind) | |
| agé | aɡe˦˨ | interj. ‘surprise’ (eng); ‘kaget’ (ind) | |
| ágwa | a˦˨ɡʷa | pron.arg. ‘2sg’ (eng); ‘kau’ (ind) | |
| agwarà | aɡʷaɾa˨˦ | vt. ‘dry in sun’ (eng); ‘berjemur’ (ind) | |
| agwára | aɡʷa˦˨ɾa | n.prop. ‘(place)’ (eng); ‘(tempat)’ (ind) | |
| agwàra'a | aɡʷa˨˦ɾa˧ʔa | n. ‘crow’ (eng); ‘burung gagak’ (ind) | |
| agwatì | aɡʷati˨˦ | 1. vt. ‘separate’ (eng); ‘pisahkan’ (ind) 2. vt. ‘divorce’ (eng); ‘cerai’ (ind) | |
| agwé'a | aɡʷe˦˨ʔa | vi. ‘missed’ (eng); ‘tidak kena’ (ind) | |
| agweà | aɡʷea˨˦ | vi. ‘dance around’ (eng); ‘dansa putar’ (ind) | |
| agwenî | aɡʷe˥˧ni˥ | vt. ‘buy’ (eng); ‘beli’ (ind) | |
| agwi'orì | aɡʷiʔoɾi˨˦ | 1. vt. ‘break’ (eng); ‘patah’ (ind) 2. vt. ‘stuck in’ (eng); ‘sesak’ (ind) | |
| agwogwá | aɡʷoɡʷa˦˨ | vi. ‘screech’ (eng); ‘berteriak’ (ind) | |
| agwogwáha | aɡʷoɡʷa˦˨ha | n. ‘fly sp.’ (eng); ‘lalat biru’ (ind) | |
| áha | a˦˨ha | n. ‘ashes’ (eng); ‘abu’ (ind) | |
| ahahâ | aha˥˧ha˥ | 1. adj. ‘surprised’ (eng); ‘kaget’ (ind) 2. adj. ‘seeking attention’ (eng); ‘cakadidi, genit’ (ind) | |
| ahahorî | ahaho˥˧ɾi˥ | 1. adj. ‘let loose’ (eng); ‘terlepas’ (ind) 2. adj. ‘broken’ (eng); ‘rusak’ (ind) | |
| ahahúta | ahahu˦˨ta | adj. ‘taken apart’ (eng); ‘terbongkar’ (ind) | |
| ahé | ahe˦˨ | 1. vi. ‘try’ (eng); ‘coba’ (ind) 2. vi. ‘please’ (eng); ‘coba’ (ind) | |
| ahê | a˥˧he˥ | n.prop. ‘Ahe’ (eng); ‘Ahe’ (ind) | |
| ahe'á | aheʔa˦˨ | vi. ‘crooked, pull crooked’ (eng); ‘miring, tarik miring’ (ind) | |
| ahéa | ahe˦˨a | vi. ‘lie’ (eng); ‘tipu, bohong’ (ind) | |
| ahearî | ahea˥˧ɾi˥ | vt. ‘lie to’ (eng); ‘tipu, bohong’ (ind) | |
| aherî | ahe˥˧ɾi˥ | adj. ‘extinguished’ (eng); ‘padam’ (ind) | |
| ahî | a˥˧hi˥ | vt. ‘read’ (eng); ‘baca’ (ind) | |
| ahìra | ahi˨˦ɾa˧ | adj. ‘knocked over’ (eng); ‘tampias’ (ind) | |
| ahó | aho˦˨ | adj. ‘clear’ (eng); ‘terang’ (ind) | |
| ahonî | aho˥˧ni˥ | vr. ‘first’ (eng); ‘duluan’ (ind) | |
| ahòtam | aho˨˦tam˧ | n. ‘saltwater shrimp’ (eng); ‘udang laut/batu’ (ind) | |
| ahòtam vá'emó | aho˨˦tam˧ βa˦ʔemo˧ | n. ‘shrimp sp.’ (eng); ‘udang batu’ (ind) | |
| ahùjo | ahu˨˦dʒo˧ | adj. ‘new’ (eng); ‘baru’ (ind) | |
| ahumî | ahu˥˧mi˥ | vt. ‘heat leaves’ (eng); ‘kasi panas daun’ (ind) | |
| ahùtama | ahu˨˦ta˧ma | n. ‘boil’ (eng); ‘bisul’ (ind) | |
| ahutì | ahuti˨˦ | vt. ‘take apart’ (eng); ‘bongkar’ (ind) | |
| ái'a | ai˦˨ʔa | n. ‘canoe worm’ (eng); ‘tambelo’ (ind) | |
| aijá | aidʒa˦˨ | part. ‘then’ (eng); ‘baru’ (ind) | |
| aikòri | aiko˨˦ɾi˧ | n. ‘massoi tree’ (eng); ‘pohon masoi’ (ind) | |
| aimá'a | aima˦˨ʔa | n. ‘flower sp.’ (eng); ‘bunga bakum’ (ind) | |
| aimboropúa | aimboɾopu˦˨a | n. ‘fruit sp.’ (eng); ‘jambu besar’ (ind) | |
| aimúa | aimu˦˨a | n. ‘fruit sp.’ (eng); ‘jambu kecil’ (ind) | |
| ainû | ai˥˧nu˥ | adj. ‘full’ (eng); ‘penuh’ (ind) | |
| áiré | ai˦ɾe˧ | part. ‘so that’ (eng); ‘supaya’ (ind) | |
| airî | ai˥˧ɾi˥ | vt. ‘sew’ (eng); ‘jahit’ (ind) | |
| áisé | ai˦se˧ | part. ‘then’ (eng); ‘baru’ (ind) | |
| áita | ai˦˨ta | n. ‘tongs’ (eng); ‘gata api’ (ind) | |
| aitî | ai˥˧ti˥ | vt. ‘grasp’ (eng); ‘jepit’ (ind) | |
| áivé | ai˦βe˧ | interj. ‘yes’ (eng); ‘iyo’ (ind) | |
| àju | a˨˦dʒu˧ | 1. n.inal. ‘shoulder’ (eng); ‘bahu’ (ind) 2. n.inal. ‘wing’ (eng); ‘sayap’ (ind) | |
| ajúra | adʒu˦˨ɾa | 1. n. ‘cooking oil’ (eng); ‘minyak goreng’ (ind) 2. n. ‘tree sp.’ (eng); ‘sejenis pohon’ (ind) | |
| ajuréi | adʒuɾei˦˨ | n.prop. ‘(place)’ (eng); ‘(tempat)’ (ind) | |
| akakó'a | akako˦˨ʔa | vi. ‘order’ (eng); ‘pesan’ (ind) | |
| áma | a˦˨ma | pron.arg. ‘1pl ex’ (eng); ‘kami’ (ind) | |
| áma | a˦˨ma | n. ‘sea urchin sp.’ (eng); ‘duri babi’ (ind) | |
| amaitî | amai˥˧ti˥ | vt. ‘pinch’ (eng); ‘cubit’ (ind) | |
| amanggí | amaŋɡi˦˨ | adj. ‘seeking attention’ (eng); ‘cakadidi, genit’ (ind) | |
| amatà | amata˨˦ | 1. vt. ‘squeeze’ (eng); ‘peras’ (ind) 2. vt. ‘refine (sago)’ (eng); ‘ramas (sagu)’ (ind) | |
| amatarî | amata˥˧ɾi˥ | vt. ‘clear’ (eng); ‘bersihkan’ (ind) | |
| amatitî | amati˥˧ti˥ | 1. adj. ‘clean’ (eng); ‘bersih’ (ind) 2. adj. ‘holy’ (eng); ‘suci’ (ind) 3. adj. ‘slippery’ (eng); ‘licin’ (ind) 4. adj. ‘empty’ (eng); ‘kosong’ (ind) | |
| ambá'a | amba˦˨ʔa | 1. n. ‘sea urchin sp.’ (eng); ‘duri babi’ (ind) 2. n. ‘starfish sp.’ (eng); ‘bintang duri-duri’ (ind) | |
| ambònama | ambo˨˦na˧ma | 1. n. ‘spinecheek sp.’ (eng); ‘sejenis ikan karang’ (ind) 2. n. ‘large hawk’ (eng); ‘burung rajawali’ (ind) | |
| ambùvuna | ambu˨˦βu˧na | n. ‘rabbitfish sp.’ (eng); ‘samandar karang’ (ind) | |
| amí'a | ami˦˨ʔa | n. ‘shellfish sp.’ (eng); ‘sejenis bia garu’ (ind) | |
| amí'a jóata | ami˦˨ʔa dʒo˦˨ata | n. ‘shellfish sp.’ (eng); ‘sejenis bia garu’ (ind) | |
| àmina | a˨˦mi˧na | vi. ‘pregnant’ (eng); ‘hamil’ (ind) | |
| amó'a | amo˦˨ʔa | n. ‘sandfly’ (eng); ‘agas’ (ind) | |
| amói | amoi˦˨ | n. ‘aunt’ (eng); ‘tante’ (ind) | |
| amù | amu˨˦ | pron.arg. ‘2pl’ (eng); ‘kamu, kalian’ (ind) | |
| amuà | amua˨˦ | vt. ‘hide’ (eng); ‘sembunyi’ (ind) | |
| amùna'a | amu˨˦na˧ʔa | vi. ‘fight’ (eng); ‘bakalai, berkelahi’ (ind) | |
| amuré | amuɾe˦˨ | n.prop. ‘Kamurei’ (eng); ‘Kamurei’ (ind) | |
| ána | a˦˨na | n. ‘board’ (eng); ‘papan’ (ind) | |
| anaharî | anaha˥˧ɾi˥ | vt. ‘send’ (eng); ‘kirim’ (ind) | |
| anai'ì | anaiʔi˨˦ | vt. ‘praise’ (eng); ‘puji’ (ind) | |
| anainá | anaina˦˨ | n. ‘insect sp.’ (eng); ‘sejenis binatang’ (ind) | |
| anambó | anambo˦˨ | n. ‘squash’ (eng); ‘labu’ (ind) | |
| anananî | anana˥˧ni˥ | vt. ‘close’ (eng); ‘tutup’ (ind) | |
| ananarì | ananaɾi˨˦ | vt. ‘feel’ (eng); ‘rasa’ (ind) | |
| ananî | ana˥˧ni˥ | vt. ‘know’ (eng); ‘tahu’ (ind) | |
| ananî móra | ana˥˧ni˥ mo˦˨ɾa | idiom. ‘tame’ (eng); ‘jinak’ (ind) | |
| anára | ana˦˨ɾa | n. ‘fly sp.’ (eng); ‘lalat babi’ (ind) | |
| anarì'ana | anaɾi˨˦ʔa˧na | n.prop. ‘Napan’ (eng); ‘Napan’ (ind) | |
| anáta | ana˦˨ta | n. ‘fish sp.’ (eng); ‘ikan bolana besar’ (ind) | |
| anáta siné | ana˦˨ta sine˦˨ | n. ‘tree sp.’ (eng); ‘sejenis pohon’ (ind) | |
| anatî | ana˥˧ti˥ | vt. ‘boil’ (eng); ‘rebus’ (ind) | |
| anàvara | ana˨˦βa˧ɾa | n. ‘wrasse sp.’ (eng); ‘sejenis ikan karang’ (ind) | |
| andéra | ande˦˨ɾa | adj. ‘foreign’ (eng); ‘amber, asing’ (ind) | |
| andía'a | andi˦˨aʔa | n.prop. ‘Ambai’ (eng); ‘Ambai’ (ind) | |
| andìri'a | andi˨˦ɾi˧ʔa | mann. ‘slowly’ (eng); ‘pelan-pelan’ (ind) | |
| andóa | ando˦˨a | vi. ‘eat’ (eng); ‘makan’ (ind) | |
| andòrar | ando˨˦ɾaɾ˧ | n. ‘k.o. board’ (eng); ‘papan lebar’ (ind) | |
| andùsar | andu˨˦saɾ˧ | n.prop. ‘Ansus’ (eng); ‘Ansus’ (ind) | |
| aneànata | anea˨˦na˧ta | n. ‘hot water’ (eng); ‘air panas’ (ind) | |
| ànggo | aŋ˨˦ɡo˧ | interj. ‘no’ (eng); ‘tidak’ (ind) | |
| anî | a˥˧ni˥ | vt. ‘eat’ (eng); ‘makan’ (ind) | |
| anî | a˥˧ni˥ | 1. vt. ‘have’ (eng); ‘punya’ (ind) 2. vt. ‘accompany’ (eng); ‘dengan’ (ind) | |
| anígwa | ani˦˨ɡʷa | n. ‘needle’ (eng); ‘jarum noken’ (ind) | |
| anigwagwê | aniɡʷa˥˧ɡʷe˥ | temp. ‘moment’ (eng); ‘sebentar’ (ind) | |
| aninì | anini˨˦ | vt. ‘peer’ (eng); ‘lur’ (ind) | |
| anìno | ani˨˦no˧ | 1. n. ‘shadow’ (eng); ‘bayang’ (ind) 2. n. ‘face’ (eng); ‘wajah’ (ind) | |
| anìno ahóro | ani˨˦no˧ aho˦˨ɾo | n. ‘Holy Spirit’ (eng); ‘Roh Kudus’ (ind) | |
| anìno tòa | ani˨˦no˧ to˨˦a˧ | idiom. ‘ashamed’ (eng); ‘malu’ (ind) | |
| anità | anita˨˦ | 1. vi. ‘kiss’ (eng); ‘cium’ (ind) 2. vi. ‘smell’ (eng); ‘cium’ (ind) | |
| anjàrata | andʒa˨˦ɾa˧ta | n. ‘bamboo sp.’ (eng); ‘sejenis bambu’ (ind) | |
| anjéuna | andʒe˦˨una | n. ‘tree sp.’ (eng); ‘sejenis pohon’ (ind) | |
| anóna | ano˦˨na | n. ‘legendary’ (eng); ‘dongeng’ (ind) | |
| anonî | ano˥˧ni˥ | vt. ‘tell’ (eng); ‘ceritera’ (ind) | |
| anóra | ano˦˨ɾa | n. ‘moss sp.’ (eng); ‘lumut kayu’ (ind) | |
| anòraha | ano˨˦ɾa˧ha | n. ‘snapper sp.’ (eng); ‘sejenis ikan karang’ (ind) | |
| anù | anu˨˦ | quant. ‘much, many’ (eng); ‘banyak’ (ind) | |
| anu'ío | anuʔi˦˨o | quant. ‘all’ (eng); ‘semua’ (ind) | |
| anu'ío te | anuʔi˦˨o te | interrog. ‘how much?’ (eng); ‘berapa?’ (ind) | |
| anumî | anu˥˧mi˥ | vt. ‘drink’ (eng); ‘minum’ (ind) | |
| anutirá | anutiɾa˦˨ | pron.refl. ‘self’ (eng); ‘sendiri’ (ind) | |
| anuvà | anuβa˨˦ | quant. ‘sedikit’ (eng); ‘few’ (ind) | |
| arà | aɾa˨˦ | vt. ‘believe’ (eng); ‘percaya’ (ind) | |
| ará | aɾa˦˨ | 1. n.inal. ‘body’ (eng); ‘badan’ (ind) 2. n.inal. ‘trunk’ (eng); ‘batang’ (ind) | |
| ára | a˦˨ɾa | n. ‘lime’ (eng); ‘kapur’ (ind) | |
| ára | a˦˨ɾa | n. ‘ray’ (eng); ‘ikan pari’ (ind) | |
| ará ahìra | aɾa˦˨ ahi˨˦ɾa˧ | idiom. ‘well’ (eng); ‘sembuh’ (ind) | |
| ara naha'emó | aɾa nahaʔemo˦˨ | n. ‘ray sp.’ (eng); ‘sejenis ikan pari’ (ind) | |
| ará'a | aɾa˦˨ʔa | n. ‘vine sp.’ (eng); ‘sejenis tali’ (ind) | |
| ará'á | aɾa˦ʔa˧ | 1. n. ‘sky’ (eng); ‘langit’ (ind) 2. n. ‘heaven’ (eng); ‘surga’ (ind) | |
| àra'a | a˨˦ɾa˧ʔa | n. ‘fence’ (eng); ‘pagar’ (ind) | |
| ara'íná | aɾaʔi˦na˧ | adj. ‘same’ (eng); ‘sama’ (ind) | |
| ara'umâ | aɾaʔu˥˧ma˥ | vt. ‘see’ (eng); ‘lihat’ (ind) | |
| ara'umágwa | aɾaʔuma˦˨ɡʷa | phrase. ‘careful’ (eng); ‘awas’ (ind) | |
| aragwì | aɾaɡʷi˨˦ | vt. ‘tie’ (eng); ‘ikat’ (ind) | |
| arái | aɾai˦˨ | n.voc. ‘sibling-in-law’ (eng); ‘ipar’ (ind) | |
| aráira | aɾai˦˨ɾa | n. ‘dolphin’ (eng); ‘ikan babi, lumba-lumba’ (ind) | |
| aramána | aɾama˦˨na | vi. ‘swim’ (eng); ‘berenang’ (ind) | |
| aramátù | aɾama˦˨tu˨˦ | vi. ‘fall’ (eng); ‘jatuh’ (ind) | |
| aramúta | aɾamu˦˨ta | n. ‘net bag’ (eng); ‘noken’ (ind) | |
| arandó'a | aɾando˦˨ʔa | 1. n. ‘sticky sea cucumber’ (eng); ‘sejenis ulat laut’ (ind) 2. n. ‘cord variety’ (eng); ‘tali noken’ (ind) | |
| ararà | aɾaɾa˨˦ | vt. ‘step on’ (eng); ‘injak’ (ind) | |
| ararè | aɾaɾe˨˦ | vt. ‘untie’ (eng); ‘lepas tali’ (ind) | |
| arari'ì | aɾaɾiʔi˨˦ | vt. ‘guard’ (eng); ‘jaga’ (ind) | |
| arariá'a | aɾaɾia˦˨ʔa | vi. ‘go up’ (eng); ‘naik’ (ind) | |
| araria'î | aɾaɾia˥˧ʔi˥ | adj. ‘dry’ (eng); ‘kering’ (ind) | |
| arariágwa | aɾaɾia˦˨ɡʷa | vi. ‘go around’ (eng); ‘putar-putar’ (ind) | |
| ararìra'a | aɾaɾi˨˦ɾa˧ʔa | vi. ‘shake’ (eng); ‘gementar’ (ind) | |
| araronî | aɾaɾo˥˧ni˥ | 1. vt. ‘keep’ (eng); ‘simpan’ (ind) 2. vt. ‘prepare’ (eng); ‘siapkan’ (ind) | |
| aráta | aɾa˦˨ta | n. ‘coconut husk’ (eng); ‘tempurung kelapa’ (ind) | |
| aravìrina | aɾaβi˨˦ɾi˧na | n. ‘ray sp.’ (eng); ‘sejenis ikan pari’ (ind) | |
| areà | aɾea˨˦ | vt. ‘approach’ (eng); ‘menuju’ (ind) | |
| aréhé | aɾe˦he˧ | loc. ‘to outside’ (eng); ‘ke luar’ (ind) | |
| aréijo | aɾei˦˨dʒo | adj. ‘true, very’ (eng); ‘betul, sekali’ (ind) | |
| aréta | aɾe˦˨ta | n. ‘barnacle’ (eng) | |
| àri | a˨˦ɾi˧ | n. ‘worship’ (eng); ‘ibadah’ (ind) | |
| arí'a | aɾi˦˨ʔa | n. ‘octopus’ (eng); ‘gurita’ (ind) | |
| arí'a hóna | aɾi˦˨ʔa ho˦˨na | n. ‘octopus sp.’ (eng); ‘gurita pasir’ (ind) | |
| ari'ì | aɾiʔi˨˦ | vi. ‘repent’ (eng); ‘tobat’ (ind) | |
| arìa | aɾi˨˦a˧ | n. ‘sickness’ (eng); ‘penyakit’ (ind) | |
| ariá'a | aɾia˦˨ʔa | vi. ‘sick’ (eng); ‘sakit’ (ind) | |
| aríara | aɾi˦˨aɾa | n. ‘coral sp.’ (eng); ‘sejenis karang’ (ind) | |
| ariàri ijanío | aɾia˨˦ɾi˧ idʒani˦˨o | n. ‘damselfish sp.’ (eng); ‘sejenis ikan’ (ind) | |
| ariàri venî | aɾia˨˦ɾi˧ βe˥˧ni˥ | idiom. ‘crazy’ (eng); ‘gila’ (ind) | |
| ariégwa | aɾie˦˨ɡʷa | 1. n. ‘bird sp.’ (eng); ‘burung maleo’ (ind) 2. n. ‘surgeonfish sp.’ (eng); ‘sejenis ikan ekor pisau’ (ind) | |
| arigwá | aɾiɡʷa˦˨ | n. ‘edge’ (eng); ‘pinggir’ (ind) | |
| arigwanî | aɾiɡʷa˥˧ni˥ | 1. vt. ‘replace’ (eng); ‘ganti’ (ind) 2. vt. ‘use a saying’ (eng); ‘pakai pepatah’ (ind) | |
| arikâ | aɾi˥˧ka˥ | vt. ‘look at’ (eng); ‘pandang’ (ind) | |
| arionî | aɾio˥˧ni˥ | adj. ‘fine’ (eng); ‘halus’ (ind) | |
| arírià | aɾi˦˨ɾia˨˦ | part. ‘OK’ (eng); ‘baiklah’ (ind) | |
| arivù | aɾiβu˨˦ | vt. ‘cut down’ (eng); ‘tebang’ (ind) | |
| aró | aɾo˦˨ | interj. ‘pity’ (eng); ‘kasian’ (ind) | |
| aróata | aɾo˦˨ata | n. ‘ray sp.’ (eng); ‘sejenis ikan pari’ (ind) | |
| arovagwára | aɾoβaɡʷa˦˨ɾa | n. ‘ray sp.’ (eng); ‘ikan pari burung’ (ind) | |
| arù | aɾu˨˦ | vt. ‘gather’ (eng); ‘pergi ambil’ (ind) | |
| arú | aɾu˦˨ | n. ‘small white crab’ (eng); ‘kepiting putih’ (ind) | |
| arú | aɾu˦˨ | n. ‘tear’ (eng); ‘air mata’ (ind) | |
| aruà | aɾua˨˦ | vt. ‘hold’ (eng); ‘pegang’ (ind) | |
| arùha | aɾu˨˦ha˧ | n. ‘rat’ (eng); ‘tikus rumah’ (ind) | |
| aruhî | aɾu˥˧hi˥ | vt. ‘scrape out’ (eng); ‘sendok’ (ind) | |
| arumàka'a | aɾuma˨˦ka˧ʔa | n. ‘fly’ (eng); ‘lalat’ (ind) | |
| arúo | aɾu˦˨o | pron.poss. ‘1du in Poss’ (eng) | |
| arurî | aɾu˥˧ɾi˥ | vt. ‘shave’ (eng); ‘cukur’ (ind) | |
| arúta | aɾu˦˨ta | n. ‘fish sp.’ (eng); ‘ikan bolana kecil’ (ind) | |
| arùtu'a | aɾu˨˦tu˧ʔa | vi. ‘speak’ (eng); ‘bicara’ (ind) | |
| áta | a˦˨ta | vi. ‘swim’ (eng); ‘berenang’ (ind) | |
| atànu | ata˨˦nu˧ | n. ‘seagrass’ (eng); ‘gusumi’ (ind) | |
| até | ate˦˨ | n. ‘father’ (eng); ‘bapak’ (ind) | |
| ate'ì | ateʔi˨˦ | vt. ‘split’ (eng); ‘belah’ (ind) | |
| atî | a˥˧ti˥ | vt. ‘write’ (eng); ‘tulis’ (ind) | |
| àti | a˨˦ti˧ | n. ‘saltwater’ (eng); ‘air garam’ (ind) | |
| àti và'u | a˨˦ti˧ βa˨˦ʔu˧ | n. ‘salt’ (eng); ‘garam’ (ind) | |
| atíata | ati˦˨ata | 1. n. ‘bandicoot’ (eng); ‘tikus tanah’ (ind) 2. n. ‘emperor sp.’ (eng); ‘ikan sikuda mulut panjang’ (ind) | |
| atíata tòrana | ati˦˨ata to˨˦ɾa˧na | n. ‘emperor sp.’ (eng); ‘ikan sikuda mulut panjang’ (ind) | |
| atorà | atoɾa˨˦ | vt. ‘step on’ (eng); ‘injak’ (ind) | |
| atovà | atoβa˨˦ | vi. ‘turn over’ (eng); ‘terbalik’ (ind) | |
| àtu | a˨˦tu˧ | n. ‘steam’ (eng); ‘uap’ (ind) | |
| atúara | atu˦˨aɾa | n. ‘cassowary’ (eng); ‘kasuari’ (ind) | |
| aù | au˨˦ | vt. ‘roll up’ (eng); ‘guling’ (ind) | |
| áu | au˦˨ | n. ‘footprint’ (eng); ‘bekas kaki’ (ind) | |
| áu | au˦˨ | n. ‘seedling’ (eng); ‘bibit’ (ind) | |
| áuna | au˦˨na | n. ‘dog’ (eng); ‘anjing’ (ind) | |
| autì | auti˨˦ | vt. ‘massage’ (eng); ‘ramas’ (ind) | |
| ava'à | aβaʔa˨˦ | adj. ‘peeled off’ (eng); ‘terkupas’ (ind) | |
| avà'ara | aβa˨˦ʔa˧ɾa | n. ‘sago grub’ (eng); ‘ulat sagu’ (ind) | |
| avai'ì | aβaiʔi˨˦ | vt. ‘invite’ (eng); ‘ajak’ (ind) | |
| aváma | aβa˦˨ma | n. ‘moss sp.’ (eng); ‘lumut batu’ (ind) | |
| avarî | aβa˥˧ɾi˥ | vi. ‘disappear’ (eng); ‘hilang’ (ind) | |
| avava'á | aβaβaʔa˦˨ | vi. ‘wash ashore’ (eng); ‘terdampal’ (ind) | |
| avenà | aβena˨˦ | prep. ‘with’ (eng); ‘dengan’ (ind) | |
| avèra | aβe˨˦ɾa˧ | n. ‘tree sp.’ (eng); ‘sejenis kayu merah’ (ind) | |
| àvi | a˨˦βi˧ | n. ‘mother's older sibling’ (eng); ‘mama tua’ (ind) | |
| avú | aβu˦˨ | n. ‘damselfish sp.’ (eng); ‘sejenis ikan karang’ (ind) | |
| avú | aβu˦˨ | adj. ‘lit’ (eng); ‘nyala’ (ind) | |
| avú'a | aβu˦˨ʔa | vt. ‘give birth to’ (eng); ‘melahirkan’ (ind) | |
| avúama | aβu˦˨ama | n. ‘bigeye emperor’ (eng); ‘sejenis ikan karang’ (ind) | |
| avuhàtu | aβuha˨˦tu˧ | n. ‘grouper sp.’ (eng); ‘goropa mulut tikus’ (ind) | |
| avúma | aβu˦˨ma | n. ‘mangrove’ (eng); ‘pohon bakau’ (ind) | |
| avùna | aβu˨˦na˧ | n.inal. ‘scrotum’ (eng); ‘kolot/kontol’ (ind) | |
| àvuna | a˨˦βu˧na | n. ‘pile’ (eng); ‘tumpuk’ (ind) | |
| avúna và'u | aβu˦˨na βa˨˦ʔu˧ | n. ‘testicle’ (eng); ‘biji kontol’ (ind) | |
| avùra | aβu˨˦ɾa˧ | n. ‘shellfish sp.’ (eng); ‘bia tabura’ (ind) | |
| avùra hú'a | aβu˨˦ɾa˧ hu˦˨ʔa | n. ‘shellfish sp.’ (eng); ‘bia tabura’ (ind) | |
| ba'úama | baʔu˦˨ama | n. ‘blenny sp.’ (eng); ‘sejenis ikan lompat’ (ind) | |
| babá | baba˦˨ | n.voc. ‘friend’ (eng); ‘teman’ (ind) | |
| baharàma | bahaɾa˨˦ma˧ | n. ‘arrow’ (eng); ‘anakpanah’ (ind) | |
| bampùru | bampu˨˦ɾu˧ | n. ‘waist sash’ (eng); ‘ban pinggang’ (ind) | |
| barìmu | baɾi˨˦mu˧ | n. ‘taro’ (eng); ‘keladi’ (ind) | |
| bàrok | ba˨˦ɾok˧ | n. ‘beam’ (eng); ‘balok’ (ind) | |
| binána | bina˦˨na | n. ‘female child’ (eng); ‘anak perempuan’ (ind) | |
| bindó | bindo˦˨ | n. ‘widow’ (eng); ‘janda’ (ind) | |
| bìsa | bi˨˦sa˧ | vi. ‘can’ (eng); ‘bisa’ (ind) | |
| bokibóki | bokibo˦˨ki | n. ‘ray sp.’ (eng); ‘sejenis ikan pari’ (ind) | |
| bòku | bo˨˦ku˧ | n. ‘puffer sp.’ (eng); ‘ikan porobibi’ (ind) | |
| bororóa | boɾoɾo˦˨a | n. ‘fire starter’ (eng); ‘korek api’ (ind) | |
| burasìni | buɾasi˨˦ni˧ | n. ‘bamboo sp.’ (eng); ‘sejenis bambu’ (ind) | |
| dài | dai˨˦ | n.voc. ‘father’ (eng); ‘bapak’ (ind) | |
| darísi | daɾi˦˨si | n. ‘snapper sp.’ (eng); ‘ikan merah laut’ (ind) | |
| dùndu | dun˨˦du˧ | n. ‘drum’ (eng); ‘tambur’ (ind) | |
| è | e˨˦ | vt. ‘open’ (eng); ‘buka’ (ind) | |
| è | e˨˦ | encl1. ‘Q’ (eng); ‘ka’ (ind) | |
| e'î | e˥˧ʔi˥ | vi. ‘hit’ (eng); ‘kena’ (ind) | |
| eà | ea˨˦ | vi. ‘sway’ (eng); ‘goyang’ (ind) | |
| ehaurî | ehau˥˧ɾi˥ | adj. ‘young’ (eng); ‘muda’ (ind) | |
| emá | ema˦˨ | n. ‘older sibling’ (eng); ‘kakak’ (ind) | |
| emá ve ramáramó | ema˦˨ βe ɾama˦ɾamo˧ | n. ‘village elder’ (eng); ‘orang tertua di kampung’ (ind) | |
| emaijò | emaidʒo˨˦ | part.deg. ‘large’ (eng); ‘besarnya’ (ind) | |
| emájó | ema˦dʒo˧ | n. ‘older man’ (eng); ‘paitua’ (ind) | |
| èmata | e˨˦ma˧ta | temp. ‘now’ (eng); ‘sekarang’ (ind) | |
| ematéna | emate˦˨na | temp. ‘just now’ (eng); ‘tadi’ (ind) | |
| emevà | emeβa˨˦ | adj. ‘big’ (eng); ‘besar’ (ind) | |
| emî | e˥˧mi˥ | vt. ‘scoop out water’ (eng); ‘palu air’ (ind) | |
| enâ | e˥˧na˥ | vi. ‘lie’ (eng); ‘tidur’ (ind) | |
| enamí'a | enami˦˨ʔa | vt. ‘dream’ (eng); ‘mimpi’ (ind) | |
| éra | e˦˨ɾa | n. ‘mountain’ (eng); ‘gunung’ (ind) | |
| éra | e˦˨ɾa | n. ‘palm toddy’ (eng); ‘sageru’ (ind) | |
| èra'a | e˨˦ɾa˧ʔa | vi. ‘break’ (eng); ‘picah’ (ind) | |
| èrana | e˨˦ɾa˧na | n. ‘turtle sp.’ (eng); ‘tuturuga sisik’ (ind) | |
| erì | eɾi˨˦ | vt. ‘grate’ (eng); ‘kukur’ (ind) | |
| èrina | e˨˦ɾi˧na | 1. vi. ‘flow’ (eng); ‘alir’ (ind) 2. vi. ‘leak’ (eng); ‘bocor’ (ind) | |
| eró | eɾo˦˨ | quant. ‘other’ (eng); ‘lain’ (ind) | |
| -eta | -eta | art. ‘Indef’ (eng) | |
| etâ | e˥˧ta˥ | vi. ‘stand’ (eng); ‘berdiri’ (ind) | |
| eta'óma | etaʔo˦˨ma | vi. ‘stand up’ (eng); ‘berdiri’ (ind) | |
| fafaháo | fafahao˦˨ | n. ‘mono’ (eng); ‘sejenis ikan’ (ind) | |
| fìru | fi˨˦ɾu˧ | n. ‘love match’ (eng); ‘jodo’ (ind) | |
| fóara | fo˦˨aɾa | n. ‘flood’ (eng); ‘banjir’ (ind) | |
| gàris | ɡa˨˦ɾis˧ | n. ‘lighter’ (eng); ‘korek api’ (ind) | |
| gumúru | ɡumu˦˨ɾu | n. ‘fish sp.’ (eng); ‘ikan merah besar’ (ind) | |
| gw- | ɡʷ- | ||
| gwá'a | ɡʷa˦˨ʔa | n. ‘canoe’ (eng); ‘perahu’ (ind) | |
| gwá'a hohàre | ɡʷa˦˨ʔa hoha˨˦ɾe˧ | n. ‘one-outrigger canoe’ (eng); ‘perahu satu seman’ (ind) | |
| gwá'a jarúromó | ɡʷa˦˨ʔa dʒaɾu˦ɾomo˧ | n. ‘two-outrigger canoe’ (eng); ‘perahu dua seman’ (ind) | |
| gwagwáha | ɡʷaɡʷa˦˨ha | n. ‘swamp’ (eng); ‘rawa’ (ind) | |
| gwaijám | ɡʷaidʒam˦˨ | n.prop. ‘Yapen’ (eng); ‘Yapen’ (ind) | |
| gwáima | ɡʷai˦˨ma | n. ‘vine sp.’ (eng); ‘sejenis tali duri’ (ind) | |
| gwajar gwíta | ɡʷadʒaɾ ɡʷi˦˨ta | n.prop. ‘(place)’ (eng); ‘(tempat)’ (ind) | |
| gwàjara | ɡʷa˨˦dʒa˧ɾa | n. ‘river’ (eng); ‘kali’ (ind) | |
| gwákó | ɡʷa˦ko˧ | interj. ‘ugh’ (eng); ‘oh’ (ind) | |
| gwaná | ɡʷana˦˨ | n. ‘wallaby’ (eng); ‘laolao’ (ind) | |
| gwanahí | ɡʷanahi˦˨ | n. ‘grouper sp.’ (eng); ‘goropa besar’ (ind) | |
| gwanéta | ɡʷane˦˨ta | n.prop. ‘(place)’ (eng); ‘(tempat)’ (ind) | |
| gwànggo | ɡʷaŋ˨˦ɡo˧ | n. ‘crocodile’ (eng); ‘buaya’ (ind) | |
| gwapiatáo | ɡʷapiatao˦˨ | n. ‘moray sp.’ (eng); ‘belut kali’ (ind) | |
| gwarà | ɡʷaɾa˨˦ | part. ‘again’ (eng); ‘lagi’ (ind) | |
| gwára | ɡʷa˦˨ɾa | n. ‘turtle’ (eng); ‘penyu’ (ind) | |
| gwára masu ìjo | ɡʷa˦˨ɾa masu i˨˦dʒo˧ | n. ‘turtle sago porridge’ (eng); ‘papeda tuturuga’ (ind) | |
| gwaragwaré'a | ɡʷaɾaɡʷaɾe˦˨ʔa | 1. n. ‘large ant sp.’ (eng); ‘sejenis semut besar’ (ind) 2. n. ‘mushroom coral’ (eng); ‘sejenis karang’ (ind) | |
| gwaragwarí'a | ɡʷaɾaɡʷaɾi˦˨ʔa | n. ‘bamboo node’ (eng); ‘gelega’ (ind) | |
| gwaragwarí'a | ɡʷaɾaɡʷaɾi˦˨ʔa | n. ‘plant sp.’ (eng); ‘gelega’ (ind) | |
| gwarakói | ɡʷaɾakoi˦˨ | n. ‘bamboo sp.’ (eng); ‘bambu’ (ind) | |
| gwaránda | ɡʷaɾan˦˨da | n.prop. ‘Holland’ (eng); ‘Belanda’ (ind) | |
| gwàrara | ɡʷa˨˦ɾa˧ɾa | n. ‘white cockatoo’ (eng); ‘kakatua putih’ (ind) | |
| gwaremá | ɡʷaɾema˦˨ | vi. ‘greet’ (eng); ‘kasi selamat’ (ind) | |
| gwaremóana | ɡʷaɾemo˦˨ana | n. ‘wood carving’ (eng); ‘ukiran kayu’ (ind) | |
| gwaréta | ɡʷaɾe˦˨ta | pron.refl. ‘self’ (eng); ‘sendiri’ (ind) | |
| gwàri'a | ɡʷa˨˦ɾi˧ʔa | n. ‘rope’ (eng); ‘tali’ (ind) | |
| gwarikó'a | ɡʷaɾiko˦˨ʔa | n. ‘vine sp.’ (eng); ‘sejenis tali’ (ind) | |
| gwarimamó'a | ɡʷaɾimamo˦˨ʔa | n. ‘butterfly’ (eng); ‘kupu-kupu’ (ind) | |
| gwarisàva'a | ɡʷaɾisa˨˦βa˧ʔa | n. ‘coconut shell’ (eng); ‘penyeba kelapa’ (ind) | |
| gwaritá | ɡʷaɾita˦˨ | n. ‘fishing line’ (eng); ‘nelon’ (ind) | |
| gwarìto | ɡʷaɾi˨˦to˧ | n. ‘mango’ (eng); ‘mangga’ (ind) | |
| gwáró | ɡʷa˦ɾo˧ | 1. part. ‘Q’ (eng); ‘ka’ (ind) 2. part. ‘or’ (eng); ‘atau’ (ind) | |
| gwàru | ɡʷa˨˦ɾu˧ | n. ‘edge’ (eng); ‘pinggir’ (ind) | |
| gwasomàni | ɡʷasoma˨˦ni˧ | n. ‘shrimp sp.’ (eng); ‘udang pasir’ (ind) | |
| gwata'ú | ɡʷataʔu˦˨ | adj. ‘correct’ (eng); ‘betul’ (ind) | |
| gwave | ɡʷaβe | temp. ‘later’ (eng); ‘nanti’ (ind) | |
| gwàvuma | ɡʷa˨˦βu˧ma | n. ‘cuscus’ (eng); ‘kuskus’ (ind) | |
| gwàvuma ró | ɡʷa˨˦βu˧ma ɾo˦˨ | n. ‘cuscus sp.’ (eng); ‘kuskus kecil hitam’ (ind) | |
| gwè | ɡʷe˨˦ | part. ‘little bit’ (eng); ‘sedikit’ (ind) | |
| gwé'a | ɡʷe˦˨ʔa | n. ‘bamboo stick’ (eng); ‘gate-gate’ (ind) | |
| gwéa | ɡʷe˦˨a | n. ‘house’ (eng); ‘rumah’ (ind) | |
| gwegwéa | ɡʷeɡʷe˦˨a | n. ‘forest areca nut’ (eng); ‘pinang hutan’ (ind) | |
| gwegwéi | ɡʷeɡʷei˦˨ | n. ‘trevally sp.’ (eng); ‘bobara lendir’ (ind) | |
| gwémé | ɡʷe˦me˧ | interj. ‘oops’ (eng); ‘salah bicara’ (ind) | |
| gwereré | ɡʷeɾeɾe˦˨ | n. ‘fan, seeking attention’ (eng); ‘kipas, cakadidi, genit’ (ind) | |
| gwèse | ɡʷe˨˦se˧ | n. ‘grasshopper’ (eng); ‘bilalang’ (ind) | |
| gwogwáta | ɡʷoɡʷa˦˨ta | n. ‘grouper sp.’ (eng); ‘goropa kecil’ (ind) | |
| gwogwata urá | ɡʷoɡʷata uɾa˦˨ | n. ‘grouper sp.’ (eng); ‘goropa kacang’ (ind) | |
| gwoimâ | ɡʷoi˥˧ma˥ | n.prop. ‘Wandamen’ (eng); ‘Wandamen’ (ind) | |
| gwòmina | ɡʷo˨˦mi˧na | 1. n. ‘bait’ (eng); ‘umpan’ (ind) 2. n. ‘slave’ (eng); ‘budak’ (ind) | |
| gwonéma | ɡʷone˦˨ma | n. ‘snapper sp.’ (eng); ‘ikan merah karang’ (ind) | |
| gwonema áena | ɡʷonema ae˦˨na | n. ‘snapper sp.’ (eng); ‘sejenis ikan’ (ind) | |
| gwonggokovìri | ɡʷoŋɡokoβi˨˦ɾi˧ | n. ‘vine sp.’ (eng); ‘sejenis tali’ (ind) | |
| gworéma | ɡʷoɾe˦˨ma | n. ‘news’ (eng); ‘berita’ (ind) | |
| gworianggùvu | ɡʷoɾiaŋɡu˨˦βu˧ | n. ‘fish sp.’ (eng); ‘sejenis ikan batu’ (ind) | |
| gworianggùvu inèijo | ɡʷoɾiaŋɡu˨˦βu˧ inei˨˦dʒo˧ | n. ‘wrasse sp.’ (eng); ‘sejenis ikan batu’ (ind) | |
| gworío | ɡʷoɾi˦˨o | 1. n. ‘tendon’ (eng); ‘urat’ (ind) 2. n. ‘garden boundary’ (eng); ‘batas kebun’ (ind) | |
| gworobáo'a | ɡʷoɾobao˦˨ʔa | n. ‘grouper sp.’ (eng); ‘goropa raksasa’ (ind) | |
| gwosová | ɡʷosoβa˦˨ | n. ‘canoe end’ (eng); ‘ujung perahu’ (ind) | |
| gwotamù | ɡʷotamu˨˦ | adj. ‘dumb’ (eng); ‘bisu’ (ind) | |
| gwòto | ɡʷo˨˦to˧ | n.inal. ‘tooth’ (eng); ‘gigi’ (ind) | |
| gwotogwà'u | ɡʷotoɡʷa˨˦ʔu˧ | n. ‘grouper sp.’ (eng); ‘sejenis goropa (hampir sama dengan {gwanahí})’ (ind) | |
| gwovuró | ɡʷoβuɾo˦˨ | n. ‘whale’ (eng); ‘ikan paus’ (ind) | |
| hà | ha˨˦ | vt. ‘bring’ (eng); ‘bawa’ (ind) | |
| há | ha˦˨ | n. ‘tail’ (eng); ‘ekor’ (ind) | |
| ha haré | ha haɾe˦˨ | idiom. ‘turn one's back’ (eng); ‘kasi belakang’ (ind) | |
| ha néa | ha ne˦˨a | idiom. ‘go by foot’ (eng); ‘jalan kaki’ (ind) | |
| há'a | ha˦˨ʔa | vt. ‘carry up’ (eng); ‘bawa naik’ (ind) | |
| ha'égwa | haʔe˦˨ɡʷa | n. ‘surgeonfish sp.’ (eng); ‘sejenis ikan ekor pisau’ (ind) | |
| hàgwi | ha˨˦ɡʷi˧ | n. ‘palm frond’ (eng); ‘pelepa’ (ind) | |
| hahajá | hahadʒa˦˨ | n. ‘thundur’ (eng); ‘guntur’ (ind) | |
| hahatá | hahata˦˨ | n. ‘mud’ (eng); ‘lumpur’ (ind) | |
| hahéra | hahe˦˨ɾa | n. ‘time’ (eng); ‘kali’ (ind) | |
| hahoá'a | hahoa˦˨ʔa | n. ‘cloud’ (eng); ‘awan’ (ind) | |
| hahóra | haho˦˨ɾa | n. ‘catfish’ (eng); ‘sejenis ikan bisa’ (ind) | |
| hahú | hahu˦˨ | loc. ‘in back’ (eng); ‘di belakang’ (ind) | |
| hàhuma | ha˨˦hu˧ma | 1. n. ‘rock enclosure’ (eng); ‘kurung ikan’ (ind) 2. n. ‘hot ashes’ (eng); ‘abu panas’ (ind) | |
| hahúta | hahu˦˨ta | n. ‘sea grass sp.’ (eng); ‘sejenis rumput laut’ (ind) | |
| hanà | hana˨˦ | vt. ‘draw’ (eng); ‘timba’ (ind) | |
| hananirî | hanani˥˧ɾi˥ | adj. ‘dirty’ (eng); ‘kotor’ (ind) | |
| hànuna | ha˨˦nu˧na | n.loc. ‘below’ (eng); ‘di bawah’ (ind) | |
| háora | hao˦˨ɾa | n. ‘triggerfish sp.’ (eng); ‘ikan kulit tebal’ (ind) | |
| haoravá'a | haoɾaβa˦˨ʔa | n. ‘triggerfish sp.’ (eng); ‘ikan kulit tebal’ (ind) | |
| haová'a | haoβa˦˨ʔa | n. ‘sea cucumber sp.’ (eng); ‘teripang susu’ (ind) | |
| hàra'a | ha˨˦ɾa˧ʔa | adj. ‘flat’ (eng); ‘tapak’ (ind) | |
| haràma'a | haɾa˨˦ma˧ʔa | n. ‘shark sp.’ (eng); ‘ikan gergaji’ (ind) | |
| hararà'a | haɾaɾa˨˦ʔa˧ | n. ‘fish sp.’ (eng); ‘sejenis ikan’ (ind) | |
| hararìra'a | haɾaɾi˨˦ɾa˧ʔa | 1. n. ‘lightning’ (eng); ‘kilat’ (ind) 2. n. ‘sea urchin’ (eng); ‘duri babi’ (ind) | |
| hararu'î | haɾaɾu˥˧ʔi˥ | adj. ‘wet’ (eng); ‘basah’ (ind) | |
| haré | haɾe˦˨ | n.inal. ‘back’ (eng); ‘belakang’ (ind) | |
| hàre'a | ha˨˦ɾe˧ʔa | n. ‘bamboo sp.’ (eng); ‘sejenis bambu’ (ind) | |
| haregwóa | haɾeɡʷo˦˨a | n. ‘bamboo sp.’ (eng); ‘bambu cina’ (ind) | |
| haréma | haɾe˦˨ma | n. ‘nipa palm’ (eng); ‘pohon bobo’ (ind) | |
| hàrima | ha˨˦ɾi˧ma | n. ‘tree sp.’ (eng); ‘pohon bakau kulit merah’ (ind) | |
| haríta | haɾi˦˨ta | n.prop. ‘Hariti’ (eng); ‘Hariti’ (ind) | |
| haruandòmo | haɾuando˨˦mo˧ | n. ‘sea fan’ (eng); ‘akar bahar’ (ind) | |
| haruha'î | haɾuha˥˧ʔi˥ | adj. ‘warm’ (eng); ‘hangat’ (ind) | |
| háta | ha˦˨ta | n. ‘ocean’ (eng); ‘lautan’ (ind) | |
| hàusi | hau˨˦si˧ | n. ‘sea cucumber sp.’ (eng); ‘teripang japon’ (ind) | |
| he'ì | heʔi˨˦ | vi. ‘stop’ (eng); ‘berhenti’ (ind) | |
| héana | he˦˨ana | vi. ‘live, life’ (eng); ‘hidup, kehidupan’ (ind) | |
| hèha | he˨˦ha˧ | vi. ‘slide’ (eng); ‘lucur’ (ind) | |
| heharî | heha˥˧ɾi˥ | vt. ‘whittle’ (eng); ‘cincang’ (ind) | |
| henâ | he˥˧na˥ | adj. ‘long’ (eng); ‘lama’ (ind) | |
| hère | he˨˦ɾe˧ | n.prop. ‘(place)’ (eng); ‘(tempat)’ (ind) | |
| hevú | heβu˦˨ | adj. ‘fast’ (eng); ‘cepat’ (ind) | |
| hevúkú | heβu˦ku˧ | temp. ‘not yet’ (eng); ‘belum’ (ind) | |
| hevúvà | heβu˦˨βa˨˦ | temp. ‘not yet’ (eng); ‘belum’ (ind) | |
| hì'i | hi˨˦ʔi˧ | n. ‘skin’ (eng); ‘kulit’ (ind) | |
| hiágwa | hia˦˨ɡʷa | 1. n. ‘small sago frond’ (eng); ‘gabah sagu’ (ind) 2. n. ‘lungs’ (eng); ‘paru-paru’ (ind) | |
| hiaturé | hiatuɾe˦˨ | n.prop. ‘(cape)’ (eng); ‘(tanjung)’ (ind) | |
| hinà | hina˨˦ | vt. ‘shoot’ (eng); ‘panah’ (ind) | |
| hirom erê | hiɾom e˥˧ɾe˥ | n.prop. ‘(place)’ (eng); ‘(tempat)’ (ind) | |
| hiróma | hiɾo˦˨ma | n.prop. ‘(place)’ (eng); ‘(tempat)’ (ind) | |
| hirombú'a | hiɾombu˦˨ʔa | n. ‘crab sp.’ (eng); ‘sejenis kepiting’ (ind) | |
| hironduré | hiɾonduɾe˦˨ | n.prop. ‘(cape)’ (eng); ‘(tanjung)’ (ind) | |
| hìtana | hi˨˦ta˧na | adj. ‘bloated’ (eng); ‘kembung’ (ind) | |
| hógwó | ho˦ɡʷo˧ | n.prop. ‘Ayombai’ (eng); ‘Ayombai’ (ind) | |
| hohà | hoha˨˦ | vt. ‘open bamboo’ (eng); ‘buka bambu’ (ind) | |
| hohanî | hoha˥˧ni˥ | vt. ‘wall’ (eng); ‘bikin dinding’ (ind) | |
| horá | hoɾa˦˨ | n. ‘bride price’ (eng); ‘mas kawin’ (ind) | |
| hòra | ho˨˦ɾa˧ | loc. ‘in front’ (eng); ‘di depan’ (ind) | |
| horî | ho˥˧ɾi˥ | vt. ‘pull out’ (eng); ‘cabut’ (ind) | |
| hòro | ho˨˦ɾo˧ | n. ‘cover’ (eng); ‘penutup’ (ind) | |
| hòro | ho˨˦ɾo˧ | n.inal. ‘nose’ (eng); ‘hidung’ (ind) | |
| hú'a | hu˦˨ʔa | n. ‘tree sp.’ (eng); ‘pohon dumpul’ (ind) | |
| huamâ | hua˥˧ma˥ | vt. ‘see’ (eng); ‘lihat’ (ind) | |
| hùama | hu˨˦a˧ma | vi. ‘grow’ (eng); ‘tumbuh’ (ind) | |
| húra | hu˦˨ɾa | n. ‘areca’ (eng); ‘pinang’ (ind) | |
| húra vó | hu˦˨ɾa βo˦˨ | n. ‘areca nut’ (eng); ‘buah pinang’ (ind) | |
| húta | hu˦˨ta | n. ‘banana’ (eng); ‘pisang’ (ind) | |
| húta diòdi | hu˦˨ta dio˨˦di˧ | n. ‘banana sp.’ (eng); ‘pisang Ambon’ (ind) | |
| húta gwajarùsi | hu˦˨ta ɡʷadʒaɾu˨˦si˧ | n. ‘banana sp.’ (eng); ‘pisang tanduk’ (ind) | |
| húta kakòra'a | hu˦˨ta kako˨˦ɾa˧ʔa | n. ‘banana heart’ (eng); ‘jantung pisang’ (ind) | |
| húta kòkas | hu˦˨ta ko˨˦kas˧ | n. ‘banana sp.’ (eng); ‘pisang besar’ (ind) | |
| húta kombàra'a | hu˦˨ta komba˨˦ɾa˧ʔa | n. ‘banana sp.’ (eng); ‘pisang tongkat langit’ (ind) | |
| húta kònde | hu˦˨ta kon˨˦de˧ | n. ‘banana sp.’ (eng); ‘pisang jarum’ (ind) | |
| húta tàmura | hu˦˨ta ta˨˦mu˧ɾa | n. ‘banana sp.’ (eng); ‘pisang sepatu’ (ind) | |
| húta úba | hu˦˨ta u˦˨ba | n. ‘banana sp.’ (eng); ‘pisang kuning’ (ind) | |
| húta vavína | hu˦˨ta βaβi˦˨na | n. ‘banana sp.’ (eng); ‘pisang masa bodo’ (ind) | |
| -i | -i | obj. ‘1sg’ (eng); ‘saya’ (ind) | |
| í- | i-˦˨ | subj. ‘1sg’ (eng); ‘saya’ (ind) | |
| î | i˥ | pron.arg. ‘3sg’ (eng); ‘dia’ (ind) | |
| -í'a | -i˦˨ʔa | obj. ‘1pl in’ (eng); ‘kita’ (ind) | |
| í'a | i˦˨ʔa | pron.arg. ‘1pl in’ (eng); ‘kitorang, kita’ (ind) | |
| i'anú'a | iʔanu˦˨ʔa | n. ‘joint’ (eng); ‘sambungan’ (ind) | |
| i'ià | iʔia˨˦ | vr. ‘rest’ (eng); ‘istirahat’ (ind) | |
| i'imá | iʔima˦˨ | vt. ‘unify’ (eng); ‘satukan’ (ind) | |
| i'ó | iʔo˦˨ | pron.poss. ‘1pl in Poss’ (eng) | |
| ì'o | i˨˦ʔo˧ | n. ‘cheek’ (eng); ‘pipi’ (ind) | |
| i'ojà | iʔodʒa˨˦ | vt. ‘roll’ (eng); ‘guling’ (ind) | |
| i'òja | iʔo˨˦dʒa˧ | vi. ‘roll’ (eng); ‘terguling’ (ind) | |
| i'û | i˥˧ʔu˥ | vt. ‘bait hook’ (eng); ‘gait’ (ind) | |
| i'urunà | iʔuɾuna˨˦ | vt. ‘tie’ (eng); ‘ikat’ (ind) | |
| -ía | -i˦˨a | obj. ‘2sg’ (eng); ‘kau’ (ind) | |
| igwá | iɡʷa˦˨ | n. ‘mango’ (eng); ‘mangga’ (ind) | |
| ígwa | i˦˨ɡʷa | pron.arg. ‘1sg’ (eng); ‘saya’ (ind) | |
| igwerà | iɡʷeɾa˨˦ | vt. ‘turn’ (eng); ‘putar’ (ind) | |
| igwogwá | iɡʷoɡʷa˦˨ | n. ‘fruit sp.’ (eng); ‘buah gayam’ (ind) | |
| igwogwára | iɡʷoɡʷa˦˨ɾa | n. ‘tree sp.’ (eng); ‘sejenis daun tikar’ (ind) | |
| iha'ù | ihaʔu˨˦ | 1. vt. ‘take care of’ (eng); ‘piara, pelihara’ (ind) 2. vt. ‘scoop out’ (eng); ‘timba’ (ind) | |
| ihahéra | ihahe˦˨ɾa | n. ‘layer’ (eng); ‘lapis-lapis’ (ind) | |
| ihahúama | ihahu˦˨ama | vi. ‘float’ (eng); ‘terapung’ (ind) | |
| ihoravà'u | ihoɾaβa˨˦ʔu˧ | n. ‘cowrie’ (eng); ‘sejenis bia’ (ind) | |
| ihu'î | ihu˥˧ʔi˥ | vt. ‘spoon out’ (eng); ‘timba’ (ind) | |
| iigwó | iiɡʷo˦˨ | pron.poss. ‘1sg Poss’ (eng) | |
| ijambá'a | idʒamba˦˨ʔa | n. ‘fish sp.’ (eng); ‘ikan batu’ (ind) | |
| ijamba'éa | idʒambaʔe˦˨a | n. ‘trevally sp.’ (eng); ‘sejenis bobara kecil’ (ind) | |
| ijambakavàru | idʒambakaβa˨˦ɾu˧ | n. ‘trevally sp.’ (eng); ‘bobara putih’ (ind) | |
| ijambakavaru namó | idʒambakaβaɾu namo˦˨ | n. ‘trevally sp.’ (eng); ‘sejenis bobara’ (ind) | |
| ijambàru | idʒamba˨˦ɾu˧ | n. ‘chief’ (eng); ‘kepala suku’ (ind) | |
| ijamburósa | idʒambuɾo˦˨sa | n. ‘fish sp.’ (eng); ‘cakalang ekor kuning’ (ind) | |
| ìjana | i˨˦dʒa˧na | n. ‘fish’ (eng); ‘ikan’ (ind) | |
| ìjana mò'ana | i˨˦dʒa˧na mo˨˦ʔa˧na | n. ‘fish sp.’ (eng); ‘ikan oce kecil’ (ind) | |
| ijana vegwàsara | idʒana βeɡʷa˨˦sa˧ɾa | n. ‘trevally sp.’ (eng); ‘bobara tipis’ (ind) | |
| ijandagwána | idʒandaɡʷa˦˨na | n. ‘sea spirit’ (eng); ‘hantu laut’ (ind) | |
| ijandagwána vuvurío | idʒandaɡʷa˦˨na βuβuɾi˦˨o | n. ‘jellyfish’ (eng); ‘papeda laut’ (ind) | |
| ijandèha | idʒande˨˦ha˧ | n. ‘fish sp.’ (eng); ‘ikan oce besar’ (ind) | |
| ijanggaréra | idʒaŋɡaɾe˦˨ɾa | n. ‘surgeonfish sp.’ (eng); ‘sejenis ikan batu’ (ind) | |
| ijanggohó | idʒaŋɡoho˦˨ | n. ‘moray sp.’ (eng); ‘belut kerong’ (ind) | |
| ijanggòro | idʒaŋɡo˨˦ɾo˧ | n. ‘fishbone’ (eng); ‘tulang ikan’ (ind) | |
| ijanggovó | idʒaŋɡoβo˦˨ | n. ‘snapper sp.’ (eng); ‘sejenis ikan batu’ (ind) | |
| ijanggú | idʒaŋɡu˦˨ | n. ‘turtle sp.’ (eng); ‘tuturuga ikan’ (ind) | |
| ijaníra | idʒani˦˨ɾa | n. ‘mackerel sp.’ (eng); ‘ikan tenggiri’ (ind) | |
| ìjo | i˨˦dʒo˧ | pron.poss. ‘3sg Poss’ (eng); ‘nya’ (ind) | |
| ijója | idʒo˦˨dʒa | 1. n. ‘tree sp.’ (eng); ‘sejenis pohon’ (ind) 2. n. ‘shellfish sp.’ (eng); ‘bia jari lima’ (ind) | |
| ijoja tàmura | idʒodʒa ta˨˦mu˧ɾa | n. ‘shellfish sp.’ (eng); ‘bia jari lima’ (ind) | |
| ikambàjo | ikamba˨˦dʒo˧ | n. ‘horizontal beam’ (eng); ‘ring balok’ (ind) | |
| imbúsa | imbu˦˨sa | n.prop. ‘(place)’ (eng); ‘(tempat)’ (ind) | |
| imòri | imo˨˦ɾi˧ | n. ‘triggerfish sp.’ (eng); ‘ikan kulit tebal’ (ind) | |
| imúma | imu˦˨ma | n. ‘sandfly’ (eng); ‘lalat laut’ (ind) | |
| inà | ina˨˦ | vt. ‘pour out’ (eng); ‘siram’ (ind) | |
| iná | ina˦˨ | n. ‘mother’ (eng); ‘mama, ibu’ (ind) | |
| ìna | i˨˦na˧ | n.inal. ‘ear’ (eng); ‘telinga’ (ind) | |
| ìna hàtu | i˨˦na˧ ha˨˦tu˧ | n. ‘ear hole’ (eng); ‘lobang telinga’ (ind) | |
| iná'a | ina˦˨ʔa | vi. ‘crawl’ (eng); ‘merayap’ (ind) | |
| ìna'a | i˨˦na˧ʔa | 1. n. ‘mother-in-law’ (eng); ‘mama mantu’ (ind) 2. n. ‘daughter-in-law’ (eng); ‘anak perempuan mantu’ (ind) | |
| inambó | inambo˦˨ | n. ‘betel pepper fruit’ (eng); ‘buah sirih’ (ind) | |
| inàmbo | inam˨˦bo˧ | n. ‘fish sp.’ (eng); ‘sejenis ikan lalosi’ (ind) | |
| inána | ina˦˨na | n. ‘betel pepper’ (eng); ‘sirih’ (ind) | |
| inandànu | inanda˨˦nu˧ | n. ‘betel pepper leaf’ (eng); ‘daun sirih’ (ind) | |
| inanggaréijo | inaŋɡaɾei˦˨dʒo | n. ‘betel pepper trunk’ (eng); ‘batang sirih’ (ind) | |
| inanggí'a | inaŋɡi˦˨ʔa | n. ‘crab’ (eng); ‘kepiting’ (ind) | |
| inàura'a | inau˨˦ɾa˧ʔa | n. ‘shellfish sp.’ (eng); ‘sejenis bia’ (ind) | |
| inda'úa | indaʔu˦˨a | n. ‘island’ (eng); ‘pulau’ (ind) | |
| inerú | ineɾu˦˨ | 1. n. ‘vine sp.’ (eng); ‘sejenis tali’ (ind) 2. n. ‘anemone sp.’ (eng); ‘sejenis jamur laut’ (ind) | |
| ini'î | ini˥˧ʔi˥ | vt. ‘pick’ (eng); ‘petik’ (ind) | |
| ini'ìni | iniʔi˨˦ni˧ | n. ‘earring’ (eng); ‘anting’ (ind) | |
| inùku'a | inu˨˦ku˧ʔa | vi. ‘spit’ (eng); ‘meludah’ (ind) | |
| irà | iɾa˨˦ | vt. ‘choose’ (eng); ‘pilih’ (ind) | |
| irá | iɾa˦˨ | 1. vi. ‘run’ (eng); ‘lari’ (ind) 2. vi. ‘sail’ (eng); ‘belayar’ (ind) | |
| íra | i˦˨ɾa | n. ‘fish egg’ (eng); ‘telur ikan’ (ind) | |
| ìra'a | i˨˦ɾa˧ʔa | n. ‘fish net’ (eng); ‘jaring’ (ind) | |
| iràki'a | iɾa˨˦ki˧ʔa | 1. n. ‘ankle’ (eng); ‘mata kaki’ (ind) 2. n. ‘shellfish sp.’ (eng); ‘sejenis bia’ (ind) | |
| iraruhî | iɾaɾu˥˧hi˥ | adj. ‘deep’ (eng); ‘dalam’ (ind) | |
| iravúana | iɾaβu˦˨ana | 1. n. ‘wrist’ (eng); ‘pergelangan tangan’ (ind) 2. n. ‘waist’ (eng); ‘pinggang’ (ind) | |
| iri'ì | iɾiʔi˨˦ | 1. vt. ‘squeeze’ (eng); ‘jepit’ (ind) 2. vt. ‘plug’ (eng); ‘dumpul’ (ind) 3. vi. ‘narrow’ (eng); ‘sempit’ (ind) 4. vi. ‘repent’ (eng); ‘tobat’ (ind) | |
| ìrina | i˨˦ɾi˧na | vi. ‘walk’ (eng); ‘jalan kaki’ (ind) | |
| irisô | iɾi˥˧so˥ | vt. ‘gather’ (eng); ‘kumpul’ (ind) | |
| iritî | iɾi˥˧ti˥ | vt. ‘peel ripe coconut’ (eng); ‘cungkil kelapa tua’ (ind) | |
| irivurá | iɾiβuɾa˦˨ | vi. ‘boil’ (eng); ‘mendidih’ (ind) | |
| iró | iɾo˦˨ | n. ‘broth’ (eng); ‘kuah’ (ind) | |
| iròri | iɾo˨˦ɾi˧ | n. ‘shellfish sp.’ (eng); ‘bia lola besar’ (ind) | |
| irù | iɾu˨˦ | vt. ‘straighten’ (eng); ‘kasi lurus’ (ind) | |
| irù ará | iɾu˨˦ aɾa˦˨ | idiom. ‘stretch’ (eng); ‘luruskan badan’ (ind) | |
| iruà | iɾua˨˦ | vt. ‘leave’ (eng); ‘kasi tinggal’ (ind) | |
| isá | isa˦˨ | n. ‘forest’ (eng); ‘hutan’ (ind) | |
| isá'a | isa˦˨ʔa | vi. ‘get ready’ (eng); ‘siap-siap’ (ind) | |
| isagwína | isaɡʷi˦˨na | n. ‘fish sp.’ (eng); ‘sejenis ikan bisa’ (ind) | |
| isuà | isua˨˦ | vt. ‘exchange’ (eng); ‘tukar’ (ind) | |
| isúra | isu˦˨ɾa | 1. n. ‘comb’ (eng); ‘sisir’ (ind) 2. n. ‘shrimpfish’ (eng); ‘ikan sisir’ (ind) | |
| isúra rerenío | isu˦˨ɾa ɾeɾeni˦˨o | n. ‘hair comb’ (eng); ‘sisir rambut’ (ind) | |
| isúra uróma | isu˦˨ɾa uɾo˦˨ma | n. ‘bamboo comb’ (eng); ‘sisir bambu’ (ind) | |
| itarî | ita˥˧ɾi˥ | vt. ‘join’ (eng); ‘ikut’ (ind) | |
| itú'a | itu˦˨ʔa | vt. ‘exceed’ (eng); ‘jadi lebih’ (ind) | |
| ituà | itua˨˦ | vt. ‘rub’ (eng); ‘gosok’ (ind) | |
| itúa | itu˦˨a | vi. ‘fight’ (eng); ‘bakalai, berkelahi’ (ind) | |
| ìvara | i˨˦βa˧ɾa | n. ‘tree sp.’ (eng); ‘kayu putih’ (ind) | |
| ivàri | iβa˨˦ɾi˧ | n.inal. ‘gums’ (eng); ‘gusi’ (ind) | |
| ìvu'a | i˨˦βu˧ʔa | n. ‘descendant’ (eng); ‘keturunan’ (ind) | |
| j- | dʒ- | ||
| -ja | -dʒa | encl2. ‘Conn’ (eng) | |
| já | dʒa˦˨ | n.loc. ‘right’ (eng); ‘kanan’ (ind) | |
| já'a | dʒa˦˨ʔa | n. ‘horizontal beam’ (eng); ‘kayu lintang’ (ind) | |
| já'a | dʒa˦˨ʔa | n. ‘leech’ (eng); ‘lintah’ (ind) | |
| jàha'a | dʒa˨˦ha˧ʔa | n. ‘injury’ (eng); ‘luka’ (ind) | |
| jàha'a áu | dʒa˨˦ha˧ʔa au˦˨ | n. ‘scar’ (eng); ‘bekas luka’ (ind) | |
| jahònu | dʒaho˨˦nu˧ | temp. ‘earlier’ (eng); ‘dulu’ (ind) | |
| jamàri | dʒama˨˦ɾi˧ | n. ‘tree sp.’ (eng); ‘kasuari hutan’ (ind) | |
| janindùtu | dʒanindu˨˦tu˧ | adj. ‘tame’ (eng); ‘jinak’ (ind) | |
| jarà | dʒaɾa˨˦ | vt. ‘witness’ (eng); ‘akui’ (ind) | |
| jararà'u | dʒaɾaɾa˨˦ʔu˧ | n. ‘shellfish sp.’ (eng); ‘bia pea-pea’ (ind) | |
| jaratî | dʒaɾa˥˧ti˥ | vt. ‘touch’ (eng); ‘kena’ (ind) | |
| jàri | dʒa˨˦ɾi˧ | n. ‘hornbill’ (eng); ‘burung tahun-tahun’ (ind) | |
| jàrura | dʒa˨˦ɾu˧ɾa | n. ‘tree sp.’ (eng); ‘pohon kasuari’ (ind) | |
| jatò | dʒato˨˦ | part.deg. ‘very’ (eng); ‘sekali’ (ind) | |
| jáur | dʒauɾ˦˨ | n.prop. ‘Yaur’ (eng); ‘Yaur’ (ind) | |
| javà | dʒaβa˨˦ | adj. ‘bad’ (eng); ‘tidak baik’ (ind) | |
| javà | dʒaβa˨˦ | part.deg. ‘not too’ (eng); ‘tidak terlalu’ (ind) | |
| javá'a | dʒaβa˦˨ʔa | adj. ‘horizontal, horizontal beam’ (eng); ‘melintang, ring balok’ (ind) | |
| jàvara | dʒa˨˦βa˧ɾa | n. ‘garden’ (eng); ‘kebun’ (ind) | |
| javaré'a | dʒaβaɾe˦˨ʔa | quant. ‘much, many’ (eng); ‘banyak’ (ind) | |
| je | dʒe | part. ‘Emph’ (eng) | |
| jeàti | dʒea˨˦ti˧ | 1. n. ‘tree sp.’ (eng); ‘sejenis pohon’ (ind) 2. n. ‘outrigger’ (eng); ‘seman’ (ind) | |
| jejé | dʒedʒe˦˨ | n. ‘fish sp.’ (eng); ‘ikan sikuda putih-merah’ (ind) | |
| jeràjao | dʒeɾa˨˦dʒao˧ | n. ‘fish net’ (eng); ‘jala’ (ind) | |
| jerevó | dʒeɾeβo˦˨ | n. ‘canoe boom’ (eng); ‘naju’ (ind) | |
| jerevó gwòto | dʒeɾeβo˦˨ ɡʷo˨˦to˧ | n. ‘boom-outrigger rod’ (eng); ‘mata naju’ (ind) | |
| jireré | dʒiɾeɾe˦˨ | loc. ‘near’ (eng); ‘dekat’ (ind) | |
| jiruà | dʒiɾua˨˦ | part.deg. ‘very’ (eng); ‘sekali’ (ind) | |
| jitarî | dʒita˥˧ɾi˥ | adj. ‘correct’ (eng); ‘betul’ (ind) | |
| jivú | dʒiβu˦˨ | adj. ‘jealous’ (eng); ‘cemburuh’ (ind) | |
| jó | dʒo˦˨ | part. ‘yeah’ (eng); ‘yo’ (ind) | |
| jo'ové | dʒoʔoβe˦˨ | part. ‘if’ (eng); ‘kalau’ (ind) | |
| jóata | dʒo˦˨ata | n. ‘hill’ (eng); ‘bukit’ (ind) | |
| jonî | dʒo˥˧ni˥ | 1. temp. ‘finished’ (eng); ‘habis’ (ind) 2. temp. ‘already’ (eng); ‘sudah’ (ind) | |
| jòrina | dʒo˨˦ɾi˧na | n. ‘wrasse sp.’ (eng); ‘sejenis ikan karang’ (ind) | |
| jorová | dʒoɾoβa˦˨ | n. ‘snake’ (eng); ‘ular’ (ind) | |
| jorova remó'a | dʒoɾoβa ɾemo˦˨ʔa | n. ‘snake sp.’ (eng); ‘sejenis ular’ (ind) | |
| jùvu | dʒu˨˦βu˧ | 1. adj. ‘strong’ (eng); ‘kuat’ (ind) 2. adj. ‘and so on’ (eng); ‘terus’ (ind) | |
| ka'éa | kaʔe˦˨a | n. ‘waste’ (eng); ‘ampas’ (ind) | |
| ka'óana | kaʔo˦˨ana | n. ‘canoe rod’ (eng); ‘belo’ (ind) | |
| ka'úata | kaʔu˦˨ata | n. ‘wood’ (eng); ‘kayu’ (ind) | |
| ka'uata ará | kaʔuata aɾa˦˨ | n. ‘tree trunk’ (eng); ‘batang pohon’ (ind) | |
| ka'uata hì'i | kaʔuata hi˨˦ʔi˧ | n. ‘bark’ (eng); ‘kulit kayu’ (ind) | |
| kabovái | kaboβai˦˨ | n. ‘shellfish sp.’ (eng); ‘bia kodok’ (ind) | |
| kàbu | ka˨˦bu˧ | n. ‘heron sp.’ (eng); ‘burung bangau kecil’ (ind) | |
| kadèra | kade˨˦ɾa˧ | n. ‘chair’ (eng); ‘kursi’ (ind) | |
| kagwahéta | kaɡʷahe˦˨ta | n. ‘tree sp.’ (eng); ‘sejenis matoa’ (ind) | |
| kagwahètiana | kaɡʷahe˨˦ti˧ana | n. ‘wrasse sp.’ (eng); ‘sejenis ikan batu’ (ind) | |
| kagwambá'a | kaɡʷamba˦˨ʔa | n. ‘tree sp.’ (eng); ‘sejenis matoa’ (ind) | |
| kàgwana | ka˨˦ɡʷa˧na | n. ‘tree sp.’ (eng); ‘sejenis matoa’ (ind) | |
| kagwandaráma | kaɡʷandaɾa˦˨ma | 1. n. ‘crab sp.’ (eng); ‘sejenis kepiting’ (ind) 2. n. ‘fruit of {kàgwana}’ (eng); ‘buah dari {kàgwana}’ (ind) | |
| kahíta | kahi˦˨ta | 1. n. ‘lizard sp.’ (eng); ‘cicak’ (ind) 2. n. ‘shellfish sp.’ (eng); ‘sejenis bia pasir’ (ind) | |
| kaigwàsa | kaiɡʷa˨˦sa˧ | n. ‘anemone sp.’ (eng); ‘sejenis jamur laut’ (ind) | |
| kaindín | kaindin˦˨ | n. ‘fish sp.’ (eng); ‘sejenis ikan bandeng’ (ind) | |
| kàituna | kai˨˦tu˧na | adj. ‘tangled’ (eng); ‘terlingkar’ (ind) | |
| kajòri | kadʒo˨˦ɾi˧ | n. ‘squid’ (eng); ‘cumi-cumi’ (ind) | |
| kàka'a | ka˨˦ka˧ʔa | n. ‘black cockatoo’ (eng); ‘kakatua hitam’ (ind) | |
| kakaimó'a | kakaimo˦˨ʔa | n. ‘water scoop’ (eng); ‘gayung’ (ind) | |
| kakaná'a | kakana˦˨ʔa | n. ‘jackfruit’ (eng); ‘nangka’ (ind) | |
| kaké | kake˦˨ | n. ‘sago chopsticks’ (eng); ‘gata papeda’ (ind) | |
| kaki rà'u | kaki ɾa˨˦ʔu˧ | n. ‘coconut grater’ (eng); ‘kukuran kelapa’ (ind) | |
| kakìvi | kaki˨˦βi˧ | n. ‘bird sp.’ (eng); ‘sejenis burung’ (ind) | |
| kakú | kaku˦˨ | n. ‘urine’ (eng); ‘air kencing’ (ind) | |
| kakú'a | kaku˦˨ʔa | adj. ‘blunt’ (eng); ‘tumpul’ (ind) | |
| kakùhu'a | kaku˨˦hu˧ʔa | n. ‘fish sp.’ (eng); ‘ikan sako karang’ (ind) | |
| kamá | kama˦˨ | 1. n. ‘grandparent’ (eng); ‘tete/nene’ (ind) 2. n. ‘grandchild’ (eng); ‘cucu’ (ind) | |
| kamambó | kamambo˦˨ | adj. ‘double, twinned’ (eng); ‘berkembar’ (ind) | |
| kamàmbuta | kamam˨˦bu˧ta | n. ‘foam’ (eng); ‘buih’ (ind) | |
| kamandìra'a | kamandi˨˦ɾa˧ʔa | n. ‘sweeper sp.’ (eng); ‘ikan karang’ (ind) | |
| kambá'a | kamba˦˨ʔa | n. ‘fish sp.’ (eng); ‘sejenis ikan lompat’ (ind) | |
| kambakáma | kambaka˦˨ma | n. ‘fish sp.’ (eng); ‘sejenis ikan lompat’ (ind) | |
| kambatáma | kambata˦˨ma | 1. n. ‘fish sp.’ (eng); ‘ikan kepala batu’ (ind) 2. n. ‘limpet’ (eng); ‘sejenis bia siput’ (ind) | |
| kàmbo | kam˨˦bo˧ | n. ‘house’ (eng); ‘rumah’ (ind) | |
| kambóa | kambo˦˨a | n. ‘sea cucumber sp.’ (eng); ‘teripang kamboa’ (ind) | |
| kameàgwa | kamea˨˦ɡʷa˧ | n. ‘driftwood’ (eng); ‘kayu hanyut’ (ind) | |
| kamitúa | kamitu˦˨a | n. ‘anchor’ (eng); ‘jangkar’ (ind) | |
| kamuavó | kamuaβo˦˨ | n. ‘tree sp.’ (eng); ‘pohon bakau’ (ind) | |
| kamúka | kamu˦˨ka | n. ‘friend’ (eng); ‘teman’ (ind) | |
| kamúsa | kamu˦˨sa | adj. ‘good’ (eng); ‘baik’ (ind) | |
| kapitái | kapitai˦˨ | n. ‘shellfish sp.’ (eng); ‘sejenis bia’ (ind) | |
| kapùran | kapu˨˦ɾan˧ | n. ‘white pigeon’ (eng); ‘merpati’ (ind) | |
| karàdi | kaɾa˨˦di˧ | n. ‘taro’ (eng); ‘keladi’ (ind) | |
| karanggarío | kaɾaŋɡaɾi˦˨o | n. ‘waist sash’ (eng); ‘ban pinggang’ (ind) | |
| kararìvana | kaɾaɾi˨˦βa˧na | n. ‘fish sp.’ (eng); ‘ikan kira’ (ind) | |
| kararivana inèijo | kaɾaɾiβana inei˨˦dʒo˧ | n. ‘fish sp.’ (eng); ‘ikan kira besar’ (ind) | |
| karàvu'a | kaɾa˨˦βu˧ʔa | n. ‘bannerfish sp.’ (eng); ‘sejenis ikan hias’ (ind) | |
| kardíana | kaɾdi˦˨ana | vi. ‘work’ (eng); ‘kerja’ (ind) | |
| karé'a | kaɾe˦˨ʔa | n. ‘ladder’ (eng); ‘tangga’ (ind) | |
| karéi | kaɾei˦˨ | n.prop. ‘(place)’ (eng); ‘(tempat)’ (ind) | |
| karekuré'a | kaɾekuɾe˦˨ʔa | n. ‘frog’ (eng); ‘kodok’ (ind) | |
| kàri'a | ka˨˦ɾi˧ʔa | n. ‘firewood’ (eng); ‘kayu bakar’ (ind) | |
| kari'ì | kaɾiʔi˨˦ | vt. ‘throw’ (eng); ‘buang’ (ind) | |
| karikùvu | kaɾiku˨˦βu˧ | 1. n. ‘twig’ (eng); ‘ranting kayu’ (ind) 2. n. ‘army’ (eng); ‘tentara’ (ind) | |
| karimamúa | kaɾimamu˦˨a | n. ‘shellfish sp.’ (eng); ‘sejenis bia kulit’ (ind) | |
| karimboré'a | kaɾimboɾe˦˨ʔa | n. ‘fish sp.’ (eng); ‘ikan sumpit’ (ind) | |
| karimbore'a hátamó | kaɾimboɾeʔa ha˦tamo˧ | n. ‘fish sp.’ (eng); ‘ikan sumpit’ (ind) | |
| karíta | kaɾi˦˨ta | n. ‘almond tree sp.’ (eng); ‘ketapang’ (ind) | |
| karó'a | kaɾo˦˨ʔa | adj. ‘full’ (eng); ‘kenyang’ (ind) | |
| karóha | kaɾo˦˨ha | n. ‘basket’ (eng); ‘keranjang’ (ind) | |
| karukaré | kaɾukaɾe˦˨ | n.prop. ‘interior people’ (eng); ‘orang hutan’ (ind) | |
| karuríama | kaɾuɾi˦˨ama | n. ‘lizardfish’ (eng); ‘sejenis ikan pasir’ (ind) | |
| katarúma | kataɾu˦˨ma | n. ‘cat’ (eng); ‘kucing’ (ind) | |
| katibú'a | katibu˦˨ʔa | n. ‘cardinalfish’ (eng); ‘ikan gete-gete’ (ind) | |
| katibúa | katibu˦˨a | n. ‘maize’ (eng); ‘jagung’ (ind) | |
| katígwa | kati˦˨ɡʷa | n. ‘cardinalfish sp.’ (eng); ‘sejenis ikan gete-gete’ (ind) | |
| katimbà'u | katimba˨˦ʔu˧ | n. ‘shellfish sp.’ (eng); ‘sejenis bia batu kecil’ (ind) | |
| katóa | kato˦˨a | n. ‘sea cucumber sp.’ (eng); ‘teripang benang’ (ind) | |
| katuvá'a | katuβa˦˨ʔa | n. ‘fish sp.’ (eng); ‘ikan julung kecil’ (ind) | |
| káuma | kau˦˨ma | adj. ‘good’ (eng); ‘baik’ (ind) | |
| kavasìni | kaβasi˨˦ni˧ | n. ‘water scoop’ (eng); ‘buli-buli’ (ind) | |
| kavaví | kaβaβi˦˨ | 1. n. ‘tempayan’ (eng); ‘water pitcher’ (ind) 2. n. ‘sea sponge’ (eng); ‘tempayan laut’ (ind) | |
| kavavurindà'u | kaβaβuɾinda˨˦ʔu˧ | n. ‘shellfish sp.’ (eng); ‘sejenis bia’ (ind) | |
| kaveróma | kaβeɾo˦˨ma | n. ‘barracuda sp.’ (eng); ‘sejenis ikan poparu’ (ind) | |
| kaví'a | kaβi˦˨ʔa | n. ‘vagina’ (eng); ‘vagina’ (ind) | |
| kavòra'a | kaβo˨˦ɾa˧ʔa | adj. ‘clear’ (eng); ‘jerni’ (ind) | |
| kavúra | kaβu˦˨ɾa | n. ‘piercing’ (eng); ‘barang tusuk’ (ind) | |
| kavura hòro | kaβuɾa ho˨˦ɾo˧ | n. ‘nose ring’ (eng); ‘barang tusuk hidung’ (ind) | |
| kavùriama | kaβu˨˦ɾi˧ama | n. ‘sago pancake’ (eng); ‘sinole’ (ind) | |
| kavùvu | kaβu˨˦βu˧ | n. ‘tree sp.’ (eng); ‘pohon rebun’ (ind) | |
| keisío | keisi˦˨o | n. ‘tree sp.’ (eng); ‘pohon damar’ (ind) | |
| kereré'a | keɾeɾe˦˨ʔa | n. ‘vagina’ (eng); ‘vagina’ (ind) | |
| kèret | ke˨˦ɾet˧ | n. ‘canoe shelter’ (eng); ‘totanggo’ (ind) | |
| kèret | ke˨˦ɾet˧ | n. ‘clan’ (eng); ‘marga’ (ind) | |
| kevuhéana | keβuhe˦˨ana | n. ‘fish sp.’ (eng); ‘sejenis ikan’ (ind) | |
| kìna'a | ki˨˦na˧ʔa | n. ‘bamboo torch’ (eng); ‘obor bambu’ (ind) | |
| kinatára | kinata˦˨ɾa | n. ‘whale shark’ (eng); ‘gorano bintang’ (ind) | |
| kìtom | ki˨˦tom˧ | n. ‘gray hawk’ (eng); ‘burung elang abu-abu’ (ind) | |
| ko | ko | interj. ‘no!’ (eng); ‘tidak!’ (ind) | |
| ko vuvurío | ko βuβuɾi˦˨o | n. ‘sago stirrer’ (eng); ‘kore-kore papeda’ (ind) | |
| kodovío | kodoβi˦˨o | n. ‘frog’ (eng); ‘kodok, katak’ (ind) | |
| kogwí'a | koɡʷi˦˨ʔa | n. ‘pig’ (eng); ‘babi’ (ind) | |
| kóha | ko˦˨ha | n. ‘sugarcane’ (eng); ‘tebu’ (ind) | |
| koháu | kohau˦˨ | n. ‘nipa palm’ (eng); ‘pohon bobo besar’ (ind) | |
| koitúma | koitu˦˨ma | n. ‘anemonefish’ (eng); ‘sejenis ikan hias’ (ind) | |
| kokirí'a | kokiɾi˦˨ʔa | vi. ‘go up’ (eng); ‘naik’ (ind) | |
| kokó | koko˦˨ | n. ‘chicken’ (eng); ‘ayam’ (ind) | |
| kokorvína | kokoɾβi˦˨na | n. ‘bird sp.’ (eng); ‘burung kutila’ (ind) | |
| komòi | komoi˨˦ | n. ‘male child’ (eng); ‘anak laki-laki’ (ind) | |
| komombà'u | komomba˨˦ʔu˧ | n. ‘ball-shaped sago’ (eng); ‘sagu bola’ (ind) | |
| korombòvi | koɾombo˨˦βi˧ | n. ‘oath’ (eng); ‘sumpah’ (ind) | |
| korombòvi | koɾombo˨˦βi˧ | 1. n. ‘shellfish sp.’ (eng); ‘sejenis bia’ (ind) 2. n. ‘termite’ (eng); ‘rayap’ (ind) | |
| korová'a | koɾoβa˦˨ʔa | n. ‘worm’ (eng); ‘cacing’ (ind) | |
| koterànu | koteɾa˨˦nu˧ | n. ‘fish sp.’ (eng); ‘sejenis ikan hias’ (ind) | |
| kòvana | ko˨˦βa˧na | n. ‘caterpillar’ (eng); ‘ulat’ (ind) | |
| kovóra | koβo˦˨ɾa | n. ‘bowl’ (eng); ‘mangkuk’ (ind) | |
| kovòvara | koβo˨˦βa˧ɾa | n. ‘fish sp.’ (eng); ‘sejenis ikan tanduk’ (ind) | |
| kòvu'a | ko˨˦βu˧ʔa | n. ‘bamboo’ (eng); ‘bambu’ (ind) | |
| kòvu'a ehàuro | ko˨˦βu˧ʔa ehau˨˦ɾo˧ | n. ‘young bamboo’ (eng); ‘bambu muda’ (ind) | |
| kòvuta | ko˨˦βu˧ta | 1. n. ‘ancestor’ (eng); ‘moyang’ (ind) 2. n. ‘great-grandchild’ (eng); ‘cece’ (ind) | |
| kòvuta | ko˨˦βu˧ta | n. ‘hole’ (eng); ‘lobang dalam’ (ind) | |
| kú'a | ku˦˨ʔa | n. ‘louse’ (eng); ‘kutu’ (ind) | |
| kuhágwa | kuha˦˨ɡʷa | n. ‘tree sp.’ (eng); ‘sejenis pohon’ (ind) | |
| kuhukú | kuhuku˦˨ | adj. ‘fat’ (eng); ‘gemuk’ (ind) | |
| kumamí | kumami˦˨ | n. ‘sea cucumber’ (eng); ‘teripang’ (ind) | |
| kumbúré | kumbu˦ɾe˧ | n.prop. ‘(island)’ (eng); ‘(pulau)’ (ind) | |
| kunùre | kunu˨˦ɾe˧ | n.prop. ‘(place)’ (eng); ‘(tempat)’ (ind) | |
| kuregwàru | kuɾeɡʷa˨˦ɾu˧ | n. ‘land-sea boundary’ (eng); ‘batasan darat-laut’ (ind) | |
| kururú'a | kuɾuɾu˦˨ʔa | n. ‘thunder’ (eng); ‘guntur’ (ind) | |
| kutéa | kute˦˨a | n. ‘shellfish sp.’ (eng); ‘bia siput rawa’ (ind) | |
| kuvava'î | kuβaβa˥˧ʔi˥ | adj. ‘short’ (eng); ‘pendek’ (ind) | |
| -ma | -ma | pron.inal. ‘2sg’ (eng) | |
| má'a | ma˦˨ʔa | 1. vi. ‘die’ (eng); ‘mati’ (ind) 2. vi. ‘calm’ (eng); ‘teduh’ (ind) | |
| ma'a'ê | maʔa˥˧ʔe˥ | adj. ‘empty’ (eng); ‘kosong’ (ind) | |
| ma'ama'î | maʔama˥˧ʔi˥ | adj. ‘green’ (eng); ‘hijau’ (ind) | |
| ma'aríana | maʔaɾi˦˨ana | n. ‘fire worm’ (eng); ‘kunang laut’ (ind) | |
| ma'aúma | maʔau˦˨ma | n. ‘firefly’ (eng); ‘kunang-kunang’ (ind) | |
| ma'avána | maʔaβa˦˨na | 1. n. ‘brown hawk’ (eng); ‘burung elang coklat’ (ind) 2. n. ‘shellfish sp.’ (eng); ‘sejenis bia’ (ind) | |
| ma'avóeré | maʔaβo˦eɾe˧ | n.prop. ‘(place)’ (eng); ‘(tempat)’ (ind) | |
| ma'î | ma˥˧ʔi˥ | adj. ‘raw’ (eng); ‘mentah’ (ind) | |
| ma'ía | maʔi˦˨a | vi. ‘sing’ (eng); ‘menyanyi’ (ind) | |
| ma'iahòro | maʔiaho˨˦ɾo˧ | n. ‘fish sp.’ (eng); ‘sejenis ikan batu’ (ind) | |
| ma'iarà | maʔiaɾa˨˦ | vt. ‘sing’ (eng); ‘menyanyi’ (ind) | |
| ma'íara | maʔi˦˨aɾa | n. ‘festival’ (eng); ‘pesta’ (ind) | |
| ma'ó | maʔo˦˨ | pron.arg. ‘1pc ex’ (eng); ‘kami’ (ind) | |
| ma'óro | maʔo˦˨ɾo | pron.poss. ‘1pc ex Poss’ (eng) | |
| ma'ù | maʔu˨˦ | 1. adj. ‘old’ (eng); ‘lama’ (ind) 2. adj. ‘deaf’ (eng); ‘tuli’ (ind) | |
| ma'úna | maʔu˦˨na | n. ‘forest’ (eng); ‘hutan’ (ind) | |
| ma'urína | maʔuɾi˦˨na | n. ‘sleepy’ (eng); ‘mengantuk’ (ind) | |
| ma'urindéana | maʔuɾinde˦˨ana | n. ‘hawkfish sp.’ (eng); ‘ikan tidur’ (ind) | |
| maarú | maaɾu˦˨ | pron.arg. ‘1du ex’ (eng); ‘kami dua’ (ind) | |
| maarúo | maaɾu˦˨o | pron.poss. ‘1du ex Poss’ (eng) | |
| magwagwò | maɡʷaɡʷo˨˦ | 1. adj. ‘difficult’ (eng); ‘susah’ (ind) 2. adj. ‘confused’ (eng); ‘bingung’ (ind) | |
| magwarì'ana | maɡʷaɾi˨˦ʔa˧na | n.prop. ‘Arui’ (eng); ‘Arui’ (ind) | |
| máha | ma˦˨ha | vi. ‘yawn’ (eng); ‘uap’ (ind) | |
| màhara | ma˨˦ha˧ɾa | n. ‘small settlement’ (eng); ‘dusun’ (ind) | |
| maináma | maina˦˨ma | n. ‘fish sp.’ (eng); ‘ikan kapas’ (ind) | |
| mainama móana | mainama mo˦˨ana | n. ‘fish sp.’ (eng); ‘ikan kapas’ (ind) | |
| mainanggakó'a | mainaŋɡako˦˨ʔa | n. ‘fish sp.’ (eng); ‘ikan kapas laut’ (ind) | |
| màinduha | main˨˦du˧ha | n. ‘surgeonfish sp.’ (eng); ‘sejenis ikan kerong’ (ind) | |
| mainduré | mainduɾe˦˨ | n.prop. ‘(cape)’ (eng); ‘(tanjung)’ (ind) | |
| mairâ | mai˥˧ɾa˥ | n.prop. ‘(place)’ (eng); ‘(tempat)’ (ind) | |
| maisána | maisa˦˨na | n. ‘widower’ (eng); ‘duda’ (ind) | |
| maità | maita˨˦ | vi. ‘hope’ (eng); ‘harap’ (ind) | |
| maità | maita˨˦ | part. ‘only’ (eng); ‘saja’ (ind) | |
| maitá | maita˦˨ | vi. ‘whine’ (eng); ‘cengeng’ (ind) | |
| maitagwána | maitaɡʷa˦˨na | 1. n. ‘sea snake sp.’ (eng); ‘sejenis ular laut’ (ind) 2. n. ‘barracuda sp.’ (eng); ‘ikan poparu besar’ (ind) | |
| maitó'a | maito˦˨ʔa | n.prop. ‘Roon’ (eng); ‘Roon’ (ind) | |
| majagwâ | madʒa˥˧ɡʷa˥ | vt. ‘go around’ (eng); ‘lewat’ (ind) | |
| makambó'a | makambo˦˨ʔa | n. ‘puffer sp.’ (eng); ‘ikan porobibi’ (ind) | |
| maké | make˦˨ | n. ‘fish sp.’ (eng); ‘ikan bandeng kecil’ (ind) | |
| makí'a | maki˦˨ʔa | 1. n. ‘shellfish sp.’ (eng); ‘sejenis bia’ (ind) 2. n. ‘armband’ (eng); ‘gelang’ (ind) | |
| makú'a | maku˦˨ʔa | n. ‘wrasse sp.’ (eng); ‘sejenis ikan karang’ (ind) | |
| makukú | makuku˦˨ | n. ‘tree sp.’ (eng); ‘pohon gerobak’ (ind) | |
| makumbèri | makumbe˨˦ɾi˧ | n. ‘shark sp.’ (eng); ‘sejenis gorano’ (ind) | |
| mama'arî | mamaʔa˥˧ɾi˥ | adj. ‘spicy’ (eng); ‘pedis, pedas’ (ind) | |
| mamaní'a | mamani˦˨ʔa | n. ‘sweat’ (eng); ‘keringat’ (ind) | |
| mamani'o venî | mamaniʔo βe˥˧ni˥ | idiom. ‘sweat’ (eng); ‘keringat’ (ind) | |
| mamarî | mama˥˧ɾi˥ | adj. ‘hungry’ (eng); ‘lapar’ (ind) | |
| mamatama tinierê | mamatama tinie˥˧ɾe˥ | n.prop. ‘(place)’ (eng); ‘(tempat)’ (ind) | |
| mamàtara | mama˨˦ta˧ɾa | n. ‘surgeonfish sp.’ (eng); ‘sejenis ikan ekor pisau kecil’ (ind) | |
| mamàtara gwondivó | mama˨˦ta˧ɾa ɡʷondiβo˦˨ | n. ‘surgeonfish sp.’ (eng); ‘sejenis ikan ekor pisau’ (ind) | |
| mamatî | mama˥˧ti˥ | vt. ‘wash’ (eng); ‘cuci’ (ind) | |
| mamatinî | mamati˥˧ni˥ | adj. ‘mixed taste’ (eng); ‘rasa campur’ (ind) | |
| mambarúva | mambaɾu˦˨βa | n.prop. ‘(name)’ (eng); ‘(nama)’ (ind) | |
| mambe' | mambeʔ | temp. ‘still’ (eng); ‘masih’ (ind) | |
| mambekóra | mambeko˦˨ɾa | n. ‘shellfish sp.’ (eng); ‘sejenis bia pasir’ (ind) | |
| mambéra | mambe˦˨ɾa | n. ‘sweet potato’ (eng); ‘betatas’ (ind) | |
| maména | mame˦˨na | n. ‘ant's nest’ (eng); ‘sarang semut’ (ind) | |
| mamèra | mame˨˦ɾa˧ | n. ‘snapper sp.’ (eng); ‘ikan somasi laut’ (ind) | |
| mamuá'a | mamua˦˨ʔa | vt. ‘vomit’ (eng); ‘muntah’ (ind) | |
| mamuarî | mamua˥˧ɾi˥ | adj. ‘bitter’ (eng); ‘pahit’ (ind) | |
| mana'î | mana˥˧ʔi˥ | adj. ‘long’ (eng); ‘panjang’ (ind) | |
| manáma | mana˦˨ma | n. ‘west wind’ (eng); ‘angin barat’ (ind) | |
| mananà | manana˨˦ | adj. ‘sweet’ (eng); ‘manis’ (ind) | |
| mananá | manana˦˨ | 1. n. ‘fat’ (eng); ‘gemuk’ (ind) 2. n. ‘fish sp.’ (eng); ‘sejenis ikan batu’ (ind) | |
| mananinî | manani˥˧ni˥ | adj. ‘sour’ (eng); ‘asam’ (ind) | |
| mananíra | manani˦˨ɾa | n. ‘chief’ (eng); ‘kepala suku’ (ind) | |
| mananitî | manani˥˧ti˥ | adj. ‘straight’ (eng); ‘lurus’ (ind) | |
| mananitohere | mananitoheɾe | n.prop. ‘(place)’ (eng); ‘(tempat)’ (ind) | |
| mananíva | manani˦˨βa | n. ‘bee’ (eng); ‘lebah’ (ind) | |
| mananòmana | manano˨˦ma˧na | 1. n. ‘tree sp.’ (eng); ‘sejenis kayu’ (ind) 2. n. ‘angelfish sp.’ (eng); ‘sejenis ikan hias’ (ind) | |
| mànda'a | man˨˦da˧ʔa | n. ‘white pigeon’ (eng); ‘merpati’ (ind) | |
| mandagwána | mandaɡʷa˦˨na | n. ‘north-east wind’ (eng); ‘angin timur-laut’ (ind) | |
| mandahàndiana | mandahan˨˦di˧ana | 1. n. ‘fish sp.’ (eng); ‘ikan plat’ (ind) 2. n. ‘nosebleed’ (eng); ‘darah ke luar dari hidung’ (ind) | |
| mandakíra | mandaki˦˨ɾa | n. ‘sea cucumber sp.’ (eng); ‘teripang susu warna coklat’ (ind) | |
| mandána | manda˦˨na | n. ‘male child’ (eng); ‘anak laki-laki’ (ind) | |
| mandé'a | mande˦˨ʔa | n. ‘fish sp.’ (eng); ‘ikan merah kecil’ (ind) | |
| mandevóra | mandeβo˦˨ɾa | n. ‘damselfish sp.’ (eng); ‘sejenis ikan kerong’ (ind) | |
| mandevora tata'úaremó | mandeβoɾa tataʔu˦aɾemo˧ | n. ‘damselfish sp.’ (eng); ‘sejenis ikan kerong’ (ind) | |
| mandová'a | mandoβa˦˨ʔa | n. ‘sea turtle sp.’ (eng); ‘tuturuga ikan’ (ind) | |
| mànggena | maŋ˨˦ɡe˧na | n. ‘bird sp.’ (eng); ‘burung camar/walet kecil’ (ind) | |
| manggíma | maŋɡi˦˨ma | n. ‘cockroach’ (eng); ‘kakerlak’ (ind) | |
| mànggima | maŋ˨˦ɡi˧ma | n.prop. ‘Makimi’ (eng); ‘Makimi’ (ind) | |
| manggirà'u | maŋɡiɾa˨˦ʔu˧ | n. ‘fish sp.’ (eng); ‘sejenis ikan hias’ (ind) | |
| manggirà'u | maŋɡiɾa˨˦ʔu˧ | n. ‘shell’ (eng); ‘kulit bia’ (ind) | |
| manggiró'a | maŋɡiɾo˦˨ʔa | 1. n. ‘woven decoration on top of mat’ (eng); ‘hiasan di kepala tikar’ (ind) 2. n. ‘fish sp.’ (eng); ‘sejenis ikan’ (ind) | |
| manggo'àti | maŋɡoʔa˨˦ti˧ | n. ‘moray sp.’ (eng); ‘belut putih’ (ind) | |
| màni | ma˨˦ni˧ | n. ‘gasoline’ (eng); ‘bensin’ (ind) | |
| maniamána | maniama˦˨na | n. ‘evening’ (eng); ‘sore’ (ind) | |
| manianggó | maniaŋɡo˦˨ | n. ‘large hawk’ (eng); ‘burung rajawali’ (ind) | |
| manigwá | maniɡʷa˦˨ | n. ‘fruit bat’ (eng); ‘kelelawar’ (ind) | |
| manigwa hì'i | maniɡʷa hi˨˦ʔi˧ | n. ‘triggerfish sp.’ (eng); ‘ikan kulit tebal hitam’ (ind) | |
| manihùma | manihu˨˦ma˧ | n. ‘sago baked in bamboo’ (eng); ‘sagu bambu’ (ind) | |
| manitá | manita˦˨ | n. ‘friend’ (eng); ‘teman’ (ind) | |
| manóa | mano˦˨a | n. ‘mucus’ (eng); ‘ingus’ (ind) | |
| manòna'a | mano˨˦na˧ʔa | vi. ‘sink’ (eng); ‘tenggelam’ (ind) | |
| manù | manu˨˦ | n. ‘forest’ (eng); ‘hutan’ (ind) | |
| mànu | ma˨˦nu˧ | n. ‘bird’ (eng); ‘burung’ (ind) | |
| manu emá | manu ema˦˨ | n. ‘hawk’ (eng); ‘burung elang’ (ind) | |
| manukeké | manukeke˦˨ | n.prop. ‘(name)’ (eng); ‘(nama)’ (ind) | |
| manúma | manu˦˨ma | n. ‘tree sp.’ (eng); ‘sejenis pohon’ (ind) | |
| máona | mao˦˨na | n. ‘gong’ (eng); ‘gong’ (ind) | |
| màpara | ma˨˦pa˧ɾa | n. ‘valley’ (eng); ‘lembah’ (ind) | |
| mára | ma˦˨ɾa | v. ‘have sex’ (eng); ‘rupakan seks’ (ind) | |
| mará'a | maɾa˦˨ʔa | vi. ‘steal’ (eng); ‘pencuri’ (ind) | |
| marà'u | maɾa˨˦ʔu˧ | 1. adj. ‘small’ (eng); ‘kecil’ (ind) 2. adj. ‘little’ (eng); ‘sedikit’ (ind) | |
| marà'u sìri'a | maɾa˨˦ʔu˧ si˨˦ɾi˧ʔa | idiom. ‘almost’ (eng); ‘hampir’ (ind) | |
| marahá | maɾaha˦˨ | vt. ‘steal’ (eng); ‘pencuri’ (ind) | |
| maràhu'a | maɾa˨˦hu˧ʔa | n. ‘cardinalfish sp.’ (eng); ‘sejenis ikan’ (ind) | |
| maraindànu | maɾainda˨˦nu˧ | n. ‘tree sp.’ (eng); ‘sejenis pohon’ (ind) | |
| marambáe | maɾambae˦˨ | interj. ‘good evening’ (eng); ‘selamat malam’ (ind) | |
| maraminî | maɾami˥˧ni˥ | adj. ‘sharp’ (eng); ‘tajam’ (ind) | |
| mararà | maɾaɾa˨˦ | adj. ‘burning’ (eng); ‘hangus’ (ind) | |
| mararanî | maɾaɾa˥˧ni˥ | adj. ‘fast’ (eng); ‘laju’ (ind) | |
| mararenî | maɾaɾe˥˧ni˥ | adj. ‘wide’ (eng); ‘lebar’ (ind) | |
| mararî | maɾa˥˧ɾi˥ | 1. adj. ‘red’ (eng); ‘merah’ (ind) 2. adj. ‘ripe’ (eng); ‘masak’ (ind) | |
| mararígwa | maɾaɾi˦˨ɡʷa | n. ‘storm’ (eng); ‘angin ribut’ (ind) | |
| mararinggú | maɾaɾiŋɡu˦˨ | adj. ‘flat’ (eng); ‘rata’ (ind) | |
| mararóva | maɾaɾo˦˨βa | n. ‘flying fish’ (eng); ‘ikan terbang’ (ind) | |
| mararù | maɾaɾu˨˦ | adj. ‘withered’ (eng); ‘layu’ (ind) | |
| marasína | maɾasi˦˨na | 1. n. ‘day’ (eng); ‘hari’ (ind) 2. n. ‘noontime’ (eng); ‘siang’ (ind) | |
| marasína àri | maɾasi˦˨na a˨˦ɾi˧ | n. ‘Sunday’ (eng); ‘hari minggu’ (ind) | |
| marasína káumó | maɾasi˦˨na kau˦mo˧ | interj. ‘selamat siang’ (eng); ‘good afternoon’ (ind) | |
| marasína néna | maɾasi˦˨na ne˦˨na | temp. ‘today’ (eng); ‘hari ini’ (ind) | |
| marasína rabó | maɾasi˦˨na ɾabo˦˨ | n. ‘Wednesday’ (eng); ‘hari rabu’ (ind) | |
| marasína sinéma | maɾasi˦˨na sine˦˨ma | n. ‘Monday’ (eng); ‘hari senin’ (ind) | |
| marasína surevó | maɾasi˦˨na suɾeβo˦˨ | temp. ‘every day’ (eng); ‘setiap hari’ (ind) | |
| maráta | maɾa˦˨ta | n. ‘rabbitfish sp.’ (eng); ‘sejenis samandar’ (ind) | |
| maráta hátamó | maɾa˦˨ta ha˦tamo˧ | n. ‘rabbitfish sp.’ (eng); ‘samandar laut’ (ind) | |
| maràtiana | maɾa˨˦ti˧ana | n. ‘wrasse sp.’ (eng); ‘sejenis ikan pasir’ (ind) | |
| maré'a | maɾe˦˨ʔa | vi. ‘disperse’ (eng); ‘terhambur’ (ind) | |
| maré'ó | maɾe˦ʔo˧ | n. ‘younger sibling’ (eng); ‘ade, adik’ (ind) | |
| maréha | maɾe˦˨ha | n. ‘embers’ (eng); ‘bara’ (ind) | |
| marehî | maɾe˥˧hi˥ | adj. ‘smoldering’ (eng); ‘membara’ (ind) | |
| marí'a | maɾi˦˨ʔa | vi. ‘laugh’ (eng); ‘tertawa’ (ind) | |
| mariaréta | maɾiaɾe˦˨ta | n. ‘parrotfish sp.’ (eng); ‘ikan kakatua biru’ (ind) | |
| marígwa | maɾi˦˨ɡʷa | n. ‘current’ (eng); ‘arus’ (ind) | |
| marína | maɾi˦˨na | n. ‘sea cucumber sp.’ (eng); ‘teripang racun’ (ind) | |
| maríra | maɾi˦˨ɾa | n. ‘parrotfish sp.’ (eng); ‘ikan kakatua putih’ (ind) | |
| marìvu'a | maɾi˨˦βu˧ʔa | vt. ‘bathe’ (eng); ‘mandi’ (ind) | |
| maró'a | maɾo˦˨ʔa | vi. ‘sink’ (eng); ‘tenggelam’ (ind) | |
| marú'a | maɾu˦˨ʔa | vi. ‘want’ (eng); ‘mau’ (ind) | |
| maruatî | maɾua˥˧ti˥ | adj. ‘dry’ (eng); ‘kering’ (ind) | |
| marùvana | maɾu˨˦βa˧na | n. ‘shade’ (eng); ‘sombar’ (ind) | |
| masa'úna | masaʔu˦˨na | n. ‘face’ (eng); ‘waja’ (ind) | |
| masàsu | masa˨˦su˧ | n. ‘dew’ (eng); ‘embun’ (ind) | |
| masasu'î | masasu˥˧ʔi˥ | adj. ‘destroyed’ (eng); ‘hancur’ (ind) | |
| masasukú | masasuku˦˨ | quant. ‘much, many’ (eng); ‘banyak’ (ind) | |
| masina'ú | masinaʔu˦˨ | n.inal. ‘eye’ (eng); ‘mata’ (ind) | |
| masú | masu˦˨ | n. ‘mixed sago porridge’ (eng); ‘papeda campur’ (ind) | |
| masururú | masuɾuɾu˦˨ | n. ‘canoe ornament’ (eng); ‘hiasan perahu’ (ind) | |
| masuvá | masuβa˦˨ | n. ‘fish sago porridge’ (eng); ‘papeda ikan’ (ind) | |
| matá | mata˦˨ | n. ‘loincloth’ (eng); ‘cawat’ (ind) | |
| matáora | matao˦˨ɾa | n. ‘tuna sp.’ (eng); ‘cakalang’ (ind) | |
| matatiarî | matatia˥˧ɾi˥ | vi. ‘itch’ (eng); ‘gatal’ (ind) | |
| matatúma | matatu˦˨ma | n. ‘earthquake’ (eng); ‘gempa’ (ind) | |
| mateto venî | mateto βe˥˧ni˥ | idiom. ‘hiccup’ (eng); ‘ceguk’ (ind) | |
| matì | mati˨˦ | adj. ‘ripe’ (eng); ‘masak’ (ind) | |
| matin róana | matin ɾo˦˨ana | n.prop. ‘(place)’ (eng); ‘(tempat)’ (ind) | |
| matína | mati˦˨na | n. ‘cape’ (eng); ‘tanjung’ (ind) | |
| matina turé | matina tuɾe˦˨ | n. ‘cape's end’ (eng); ‘ujung tanjung’ (ind) | |
| matinduré | matinduɾe˦˨ | n.prop. ‘(cape)’ (eng); ‘(tanjung)’ (ind) | |
| matío | mati˦˨o | adj. ‘dry’ (eng); ‘kering’ (ind) | |
| maunì | mauni˨˦ | adj. ‘soft’ (eng); ‘lombo, lembek’ (ind) | |
| méa | me˦˨a | vi. ‘play’ (eng); ‘main’ (ind) | |
| meágwa | mea˦˨ɡʷa | vi. ‘float’ (eng); ‘hanyut’ (ind) | |
| mearà | meaɾa˨˦ | vt. ‘play’ (eng); ‘main’ (ind) | |
| mègwara | me˨˦ɡʷa˧ɾa | n. ‘fish net’ (eng); ‘jala’ (ind) | |
| mènggata | meŋ˨˦ɡa˧ta | n. ‘anemone sp.’ (eng); ‘sejenis jamur laut’ (ind) | |
| mèra | me˨˦ɾa˧ | temp. ‘tomorrow’ (eng); ‘besok’ (ind) | |
| merára káumó | meɾa˦˨ɾa kau˦mo˧ | interj. ‘good morning’ (eng); ‘selamat pagi’ (ind) | |
| merarío | meɾaɾi˦˨o | temp. ‘day after tomorrow’ (eng); ‘lusa’ (ind) | |
| merere'úna | meɾeɾeʔu˦˨na | n. ‘morning’ (eng); ‘pagi’ (ind) | |
| miéi | miei˦˨ | n.prop. ‘(place)’ (eng); ‘(tempat)’ (ind) | |
| minumere | minumeɾe | n.prop. ‘(place)’ (eng); ‘(tempat)’ (ind) | |
| minùnuma | minu˨˦nu˧ma | n. ‘squid sp.’ (eng); ‘sontong batu’ (ind) | |
| -mó | -mo˦˨ | rel. ‘Rel’ (eng) | |
| mó | mo˦˨ | n. ‘place’ (eng); ‘tempat’ (ind) | |
| mò'ana | mo˨˦ʔa˧na | n. ‘fire’ (eng); ‘api’ (ind) | |
| mò'ana àtu | mo˨˦ʔa˧na a˨˦tu˧ | n. ‘heat from fire’ (eng); ‘uap api’ (ind) | |
| móara | mo˦˨aɾa | n. ‘fish poison’ (eng); ‘akar tuba’ (ind) | |
| mogwírin | moɡʷi˦˨ɾin | n.prop. ‘(place)’ (eng); ‘(tempat)’ (ind) | |
| mogworá | moɡʷoɾa˦˨ | n. ‘snake sp.’ (eng); ‘ular putih’ (ind) | |
| momína | momi˦˨na | adj. ‘bearing fruit’ (eng); ‘berbuah’ (ind) | |
| monúa | monu˦˨a | n. ‘shark sp.’ (eng); ‘sejenis gorano’ (ind) | |
| mora | moɾa | n. ‘those who’ (eng); ‘yang’ (ind) | |
| mòra | mo˨˦ɾa˧ | n.prop. ‘Moor’ (eng); ‘Moor’ (ind) | |
| móra | mo˦˨ɾa | 1. n. ‘weather’ (eng); ‘cuaca’ (ind) 2. n. ‘situation’ (eng); ‘keadaan’ (ind) | |
| mòra arionî | mo˨˦ɾa˧ aɾio˥˧ni˥ | n. ‘afteroon’ (eng); ‘sore’ (ind) | |
| mòra ríana | mo˨˦ɾa˧ ɾi˦˨ana | n. ‘Moor language’ (eng); ‘bahasa Moor’ (ind) | |
| morána | moɾa˦˨na | loc. ‘yonder’ (eng); ‘di sana’ (ind) | |
| moraré | moɾaɾe˦˨ | loc. ‘on land yonder’ (eng); ‘di darat sana’ (ind) | |
| morarú | moɾaɾu˦˨ | loc. ‘in the sea yonder’ (eng); ‘di laut sana’ (ind) | |
| moréna | moɾe˦˨na | loc. ‘here’ (eng); ‘di sini’ (ind) | |
| móro tijáta róa | mo˦˨ɾo tidʒa˦˨ta ɾo˦˨a | idiom. ‘school’ (eng); ‘sekolah’ (ind) | |
| moróna | moɾo˦˨na | loc. ‘there’ (eng); ‘di situ’ (ind) | |
| mosé | mose˦˨ | 1. interrog. ‘which?’ (eng); ‘yang mana?’ (ind) 2. interrog. ‘where?’ (eng); ‘mana?’ (ind) | |
| móta | mo˦˨ta | n. ‘tide’ (eng); ‘meti’ (ind) | |
| mòtina | mo˨˦ti˧na | n. ‘lizard sp.’ (eng); ‘cicak’ (ind) | |
| móto ahî | mo˦˨to a˥˧hi˥ | idiom. ‘tide coming in’ (eng); ‘air pasang’ (ind) | |
| móto ahî à | mo˦˨to a˥˧hi˥ a˨˦ | idiom. ‘at high tide’ (eng); ‘air sudah pasang’ (ind) | |
| móto má'a | mo˦˨to ma˦˨ʔa | idiom. ‘water is calm’ (eng); ‘air teduh’ (ind) | |
| móto ma'ù | mo˦˨to maʔu˨˦ | idiom. ‘at low tide’ (eng); ‘air sudah surut’ (ind) | |
| móto marìgwi | mo˦˨to maɾi˨˦ɡʷi˧ | idiom. ‘tide going out’ (eng); ‘air surut’ (ind) | |
| móto sòtana | mo˦˨to so˨˦ta˧na | idiom. ‘at high tide’ (eng); ‘air sudah pasang’ (ind) | |
| moto turé | moto tuɾe˦˨ | n. ‘beach’ (eng); ‘pantai’ (ind) | |
| móto verá sià rú | mo˦˨to βeɾa˦˨ sia˨˦ ɾu˦˨ | idiom. ‘tide going out’ (eng); ‘air surut’ (ind) | |
| mu'ó | muʔo˦˨ | pron.arg. ‘2pl’ (eng); ‘kamu, kalian’ (ind) | |
| mu'óro | muʔo˦˨ɾo | pron.poss. ‘2pl Poss’ (eng) | |
| muká'a | muka˦˨ʔa | adj. ‘afraid’ (eng); ‘takut’ (ind) | |
| mumùtiana | mumu˨˦ti˧ana | n. ‘fish sp.’ (eng); ‘sejenis ikan’ (ind) | |
| munà | muna˨˦ | 1. vt. ‘kill’ (eng); ‘bunuh’ (ind) 2. vt. ‘extinguish’ (eng); ‘matikan’ (ind) | |
| munggirá | muŋɡiɾa˦˨ | n. ‘sago sieve’ (eng); ‘ayak sagu’ (ind) | |
| munggo'orá | muŋɡoʔoɾa˦˨ | 1. n. ‘grass sp.’ (eng); ‘sejenis rumput’ (ind) 2. n. ‘coral sp.’ (eng); ‘sejenis karang’ (ind) | |
| muní'a | muni˦˨ʔa | n. ‘grass’ (eng); ‘rumput’ (ind) | |
| muni'oti méagwa | muniʔoti me˦˨aɡʷa | n. ‘detritus’ (eng); ‘rumput hanyut’ (ind) | |
| murú | muɾu˦˨ | pron.arg. ‘2du’ (eng); ‘kamu dua, kalian dua’ (ind) | |
| murúo | muɾu˦˨o | pron.poss. ‘2du Poss’ (eng) | |
| mutá | muta˦˨ | n. ‘unmarried young man’ (eng); ‘bujang’ (ind) | |
| n- | n- | ||
| -na | -na | encl1. ‘Emph’ (eng) | |
| -na | -na | encl.loc. ‘Loc’ (eng) | |
| na'ú | naʔu˦˨ | n. ‘person’ (eng); ‘orang’ (ind) | |
| na'u sìni | naʔu si˨˦ni˧ | n. ‘human’ (eng); ‘manusia’ (ind) | |
| na'u tatá | naʔu tata˦˨ | num. ‘twenty’ (eng); ‘dua puluh’ (ind) | |
| na'u tatá ma'a rímó ma'a tatá | naʔu tata˦˨ maʔa ɾi˦mo˧ maʔa tata˦˨ | num. ‘twenty-six’ (eng); ‘dua puluh enam’ (ind) | |
| na'u tatá tàura | naʔu tata˦˨ tau˨˦ɾa˧ | num. ‘thirty’ (eng); ‘tiga puluh’ (ind) | |
| na'úeta | naʔu˦˨eta | pron.indef. ‘someone’ (eng); ‘seseorang’ (ind) | |
| nà'una | na˨˦ʔu˧na | n. ‘child’ (eng); ‘anak’ (ind) | |
| na'usé | naʔuse˦˨ | interrog. ‘who?’ (eng); ‘siapa?’ (ind) | |
| nagwí | naɡʷi˦˨ | loc. ‘up’ (eng); ‘ke atas’ (ind) | |
| nàha'a | na˨˦ha˧ʔa | n. ‘sand’ (eng); ‘pasir’ (ind) | |
| nàha'a gwàru | na˨˦ha˧ʔa ɡʷa˨˦ɾu˧ | n. ‘edge of beach’ (eng); ‘pinggir pasir’ (ind) | |
| nàha'a inèijo | na˨˦ha˧ʔa inei˨˦dʒo˧ | n. ‘goby sp.’ (eng); ‘sejenis ikan pasir’ (ind) | |
| nàha'a mananà | na˨˦ha˧ʔa manana˨˦ | n. ‘sugar’ (eng); ‘gula’ (ind) | |
| nahía'a | nahi˦˨aʔa | mann. ‘strong’ (eng); ‘kuat’ (ind) | |
| nahó | naho˦˨ | loc. ‘east’ (eng); ‘timur’ (ind) | |
| nahú | nahu˦˨ | loc. ‘west’ (eng); ‘barat’ (ind) | |
| namaréta | namaɾe˦˨ta | adj. ‘wide’ (eng); ‘lebar’ (ind) | |
| nána | na˦˨na | dem. ‘yonder’ (eng); ‘sana’ (ind) | |
| nanáha | nana˦˨ha | n. ‘fish sp.’ (eng); ‘sejenis ikan batu’ (ind) | |
| nanatî | nana˥˧ti˥ | adj. ‘hot’ (eng); ‘panas’ (ind) | |
| nanggaré | naŋɡaɾe˦˨ | n. ‘path’ (eng); ‘jalanan’ (ind) | |
| naré | naɾe˦˨ | loc. ‘on land’ (eng); ‘di darat’ (ind) | |
| naré ríana | naɾe˦˨ ɾi˦˨ana | n. ‘Waropen language’ (eng); ‘bahasa Makimi’ (ind) | |
| narú | naɾu˦˨ | loc. ‘at sea’ (eng); ‘di laut’ (ind) | |
| nasivó | nasiβo˦˨ | n. ‘starfish’ (eng); ‘bintang laut’ (ind) | |
| nàtana | na˨˦ta˧na | n. ‘charcoal’ (eng); ‘arang’ (ind) | |
| nàtana | na˨˦ta˧na | n. ‘name’ (eng); ‘nama’ (ind) | |
| náuta | nau˦˨ta | n. ‘shellfish’ (eng); ‘bia’ (ind) | |
| naviré | naβiɾe˦˨ | n.prop. ‘Nabire’ (eng); ‘Nabire’ (ind) | |
| navirtá | naβiɾta˦˨ | n. ‘spear’ (eng); ‘tombak’ (ind) | |
| navó | naβo˦˨ | loc. ‘down’ (eng); ‘ke bawah’ (ind) | |
| né masùijo | ne˦˨ masu˨˦i˧dʒo | n. ‘coconut sago porridge’ (eng); ‘papeda kelapa’ (ind) | |
| néa | ne˦˨a | n.inal. ‘leg’ (eng); ‘kaki’ (ind) | |
| nea'í'á | neaʔi˦ʔa˧ | n. ‘sole’ (eng); ‘telapak kaki’ (ind) | |
| nefàsi | nefa˨˦si˧ | n.prop. ‘(place)’ (eng); ‘(tempat)’ (ind) | |
| nèiro | nei˨˦ɾo˧ | n. ‘coconut juice’ (eng); ‘air kelapa’ (ind) | |
| nekavasìni | nekaβasi˨˦ni˧ | n. ‘calf’ (eng); ‘betis’ (ind) | |
| nèma | ne˨˦ma˧ | n.inal. ‘tongue’ (eng); ‘lidah’ (ind) | |
| néna | ne˦˨na | dem. ‘this’ (eng); ‘ini’ (ind) | |
| nenggòro | neŋɡo˨˦ɾo˧ | n. ‘shin’ (eng); ‘tulang kering’ (ind) | |
| néra | ne˦˨ɾa | n. ‘coconut’ (eng); ‘kelapa’ (ind) | |
| néra ehàuro | ne˦˨ɾa ehau˨˦ɾo˧ | n. ‘green coconut’ (eng); ‘kelapa muda’ (ind) | |
| néra hàgwi | ne˦˨ɾa ha˨˦ɡʷi˧ | n. ‘coconut leaf’ (eng); ‘daun kelapa’ (ind) | |
| néra húamó | ne˦˨ɾa hu˦amo˧ | n. ‘coconut shoot’ (eng); ‘kelapa yang tumbuh’ (ind) | |
| néra ka'éa | ne˦˨ɾa kaʔe˦˨a | n. ‘leftover coconut’ (eng); ‘ampas kelapa’ (ind) | |
| néra kùmbo'a | ne˦˨ɾa kum˨˦bo˧ʔa | n. ‘coconut insides’ (eng); ‘kelapa tombong’ (ind) | |
| néra rà'u | ne˦˨ɾa ɾa˨˦ʔu˧ | 1. n. ‘coconut skin’ (eng); ‘kulit kelapa’ (ind) 2. n. ‘anemone sp.’ (eng); ‘sejenis jamur laut’ (ind) | |
| néra rà'u aréijo | ne˦˨ɾa ɾa˨˦ʔu˧ aɾei˦˨dʒo | n. ‘lime container’ (eng); ‘tempat isi kapur’ (ind) | |
| néra tatùrama | ne˦˨ɾa tatu˨˦ɾa˧ma | n. ‘coconut cup’ (eng); ‘cangkir kelapa’ (ind) | |
| néra vu'àijo | ne˦˨ɾa βuʔai˨˦dʒo˧ | n. ‘coconut sago’ (eng); ‘sagu kelapa’ (ind) | |
| nesí | nesi˦˨ | n.inal. ‘toe’ (eng); ‘jari kaki’ (ind) |